Recenzja rozdziałów 1, 2 i 3 w monografii 
      Pomoc publiczna w rozwoju gospodarki regionu,
      red. nauk. A. Kopczuk, A. Iwacewicz-Orłowska, D. Sokołowska
      
      Rozdział 1. zatytułowany Przedsiębiorstwa województwa podlaskiego jako beneficjenci pomocy publicznej poświęcony jest analizie pomocy publicznej jako instrumentu oddziaływania państwa na rozwój gospodarczy, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorstw województwa podlaskiego w latach 2005–2023. Celem opracowania jest identyfikacja kierunków i skali interwencji publicznej oraz ocena struktury beneficjentów i form wsparcia na tle rozwiązań unijnych. Podstawą empiryczną analizy są dane pochodzące z bazy SUDOP prowadzonej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
W części teoretycznej autor omawia regulacje wynikające z prawa Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu UE oraz zasad dopuszczalności pomocy państwa, w tym pomocy de minimis. Podkreślono selektywny charakter pomocy publicznej oraz jej funkcję kompensacyjną i prorozwojową, uznając ją za narzędzie korygowania niedoskonałości rynku.
      Wyniki analizy wskazują, że województwo podlaskie, mimo niskiego udziału w krajowej wartości pomocy (ok. 1,8%), osiąga relatywnie porównywalny poziom wsparcia w relacji do nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw. Struktura pomocy charakteryzuje się dominacją dotacji oraz znaczną koncentracją środków w wąskiej grupie beneficjentów, głównie z sektora przetwórstwa przemysłowego, transportu i telekomunikacji. Ponad 70% wartości pomocy trafiło do około 1,5% największych beneficjentów.
Autor wskazuje, że pomoc publiczna w regionie spełnia zarówno funkcję stabilizacyjną, jak i rozwojową, jednak jej dystrybucja w dużym stopniu zależy od zdolności instytucjonalnych przedsiębiorstw do skutecznego pozyskiwania środków. W konkluzji podkreślono potrzebę pogłębionych badań nad długookresowymi efektami pomocy publicznej, zwłaszcza w kontekście efektywności ekonomicznej i sprawiedliwości dystrybucyjnej wsparcia.

      Rozdział 2. pod tytułem Struktura pomocy publicznej a cele strategiczne rozwoju województwa podlaskiego w latach 2015-2023 podejmuje problem zgodności struktury pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorstwom z województwa podlaskiego w latach 2015–2023 z celami strategicznymi rozwoju regionu. Celem badania jest identyfikacja kierunków wsparcia finansowego oraz ocena stopnia ich korespondencji z inteligentnymi specjalizacjami województwa, określonymi w Strategii Rozwoju Województwa Podlaskiego 2030 oraz w Planach Rozwoju Przedsiębiorczości na lata 2015–2027+. Podstawą empiryczną analizy są dane zawarte w Systemie Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej (SUDOP), a także dokumenty planistyczne władz regionalnych.
      W części teoretycznej autor omawia pojęcie pomocy publicznej w ujęciu prawa Unii Europejskiej, wskazując na jej selektywny charakter oraz potencjalny wpływ na konkurencyjność rynku. W części empirycznej przedstawiono strukturę pomocy w ujęciu branżowym (PKD) oraz dokonano przyporządkowania wybranych działów gospodarki do inteligentnych specjalizacji regionu, obejmujących przemysł rolno-spożywczy, metalowo-maszynowy oraz sektor medyczny i nauk o życiu.
      Wyniki badań wskazują, że w analizowanym okresie na inteligentne specjalizacje przeznaczono jedynie 16,3% całkowitej pomocy publicznej, przy czym największy strumień środków trafił do przemysłu rolno-spożywczego, a najmniejszy – do sektora medycznego. Jednocześnie największymi beneficjentami pomocy publicznej okazały się podmioty niezwiązane bezpośrednio z inteligentnymi specjalizacjami, reprezentujące głównie handel, budownictwo, transport i telekomunikację.
      Autor formułuje wniosek, że struktura pomocy publicznej w województwie podlaskim charakteryzuje się niską spójnością z celami rozwoju regionalnego, co osłabia jej funkcję prorozwojową. W konkluzji podkreśla się potrzebę silniejszego powiązania instrumentów wsparcia finansowego z dokumentami strategicznymi, aby pomoc publiczna realnie wspierała modernizację struktury gospodarczej regionu.

      Rozdział 3 zatytułowany Preferencje podatkowe jako forma pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom w latach 2015-2023 poświęcony jest analizie preferencji podatkowych jako szczególnej formy pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom w województwie podlaskim w latach 2015–2023. Celem opracowania jest identyfikacja zakresu oraz struktury pomocy publicznej realizowanej w formie ulg podatkowych oraz ocena jej zgodności z regulacjami prawa Unii Europejskiej. Podstawą analizy empirycznej są dane pochodzące z bazy Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej (SUDOP), według stanu na 31 grudnia 2023 r., uzupełnione analizą dogmatyczno-prawną przepisów krajowych i wspólnotowych.
      W części teoretycznej autorka omawia pojęcie pomocy publicznej w kontekście art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, zwracając szczególną uwagę na specyfikę preferencji podatkowych jako formy pośredniego wsparcia przedsiębiorców. Wskazuje przy tym na napięcie pomiędzy fiskalną funkcją podatków a ich funkcją stymulacyjną, realizowaną poprzez instrumenty ulg, zwolnień i odroczeń zobowiązań podatkowych.
      Analiza empiryczna wykazała, że z preferencji podatkowych korzystali przedsiębiorcy ze wszystkich sektorów gospodarki, jednak bez istotnego związku pomiędzy branżą (PKD) a prawdopodobieństwem uzyskania pomocy. Dominującą formą wsparcia były odroczenia płatności i rozłożenia zobowiązań na raty, natomiast relatywnie rzadziej stosowano umorzenia zaległości podatkowych, które jednocześnie charakteryzowały się najwyższą wartością jednostkową.
      W konkluzji autorka wskazuje, że preferencje podatkowe pełnią głównie funkcję osłonową, a nie prorozwojową, gdyż nie wykazują cech selektywnego narzędzia polityki gospodarczej ukierunkowanego na rozwój określonych sektorów. W związku z tym postuluje większą transparentność oraz celowość w projektowaniu systemu ulg podatkowych, tak aby instrument ten mógł skuteczniej wspierać rozwój regionalny.
      
      
      dr Dorota Sokołowska, prof. WANS