Dlaczego nie widzimy roślin? Nowy odcinek podcastu PAN i Czwórki

W najnowszym odcinku podcastu „O co chodzi z tą nauką?” Weronika Puszkar zaprasza do refleksji nad tym, jak postrzegamy rośliny – i dlaczego tak łatwo je lekceważymy. Gościnią programu jest Klaudia Khan z Polskiej Akademii Nauk, która zachęca do bardziej uważnego przyglądania się zielonemu światu wokół nas

W codziennym życiu często mówimy, że „ktoś nie ma ręki do roślin”, zapominamy je podlać albo traktujemy wyłącznie jak ozdobę mieszkania. Tymczasem – jak zauważa ekspertka – to, w jaki sposób odnosimy się do roślin, ma znaczenie nie tylko dla nas samych, ale też dla całych ekosystemów. Khan zwraca uwagę, że mieszkańcy wsi, mający ogródki lub uprawy, często mają z roślinami bliższą więź niż osoby żyjące w miastach, gdzie zieleń bywa traktowana instrumentalnie – jako coś, co daje cień lub zdobi przestrzeń.

Rozmowa dotyka też kwestii, dlaczego tak łatwo przeoczyć rośliny, które nie kwitną czy nie pachną intensywnie. Khan opowiada o badaniach, które pokazują, że ludzie mają trudność w rozpoznawaniu gatunków rosnących gęsto i tworzących jednolite tło. To wpływa na sposób, w jaki odnosimy się do natury – zarówno na poziomie indywidualnym, jak i społecznym.

W odcinku pojawia się także temat edukacji botanicznej i rosnącego deficytu specjalistów od roślin. Coraz mniej osób wybiera studia związane z botaniką, co w dłuższej perspektywie może ograniczyć naszą zdolność do rozumienia i chronienia zielonej części świata. Brak tej wiedzy przekłada się też na mniejszą skłonność do wspierania inicjatyw służących ochronie bioróżnorodności.

Ekspertka podkreśla, że zauważanie roślin to nie tylko obowiązek wynikający z troski o planetę, ale też szansa na wzbogacenie własnego życia. Opowiada o doświadczeniu nauczania studentów poprzez codzienne obserwacje kiełkującego groszku – proste ćwiczenie, które potrafi wytworzyć prawdziwą więź z rośliną.

W podcaście pojawia się także refleksja nad językiem, którego używamy w kontekście roślin – określeniami takimi jak „chwasty” czy „martwa natura” – oraz nad tym, jak wpływają one na nasze postrzeganie żywych organizmów. Khan zachęca, by zamiast odrzucać to, co pozornie bezużyteczne, uczyć się uważności i doceniać rolę wszystkich roślin – także tych najmniej spektakularnych.

Rozmowa to kolejna część podcastu „O co chodzi z tą nauką?” przygotowanego przez dziennikarkę radiowej Czwórki Weronikę Puszkar i Polską Akademię Nauk. Odcinek dostępny jest na platformach podcastowych oraz na stronie Polskiej Akademii Nauk.

Podcast dostępny pod tym linkiem

• Nauki biologiczne i rolnicze
• Nauki humanistyczne i społeczne
• popularyzacja