Leki na orbicie. Eksperyment polskich badaczy

Czy leki zachowują właściwości w warunkach mikrograwitacji i promieniowania kosmicznego? Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej sprawdzają to badacze z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN

Po co testować leki w kosmosie? Głównym celem projektu jest sprawdzenie, czy leki są równie skuteczne w kosmosie, jak na Ziemi. Chodzi o to, by upewnić się, że zachowują właściwości nawet podczas długich misji. Stan nieważkości i wysoki poziom promieniowania mogą bowiem wpływać na trwałość struktury chemicznej oraz skuteczność działania leków. W związku z tym próbki mają spędzić na orbicie trzy lata. Część z nich będzie co roku transportowana na Ziemię, a polscy naukowcy będą sprawdzać, czy zmieniła się ich struktura chemiczna i właściwości fizyczne.

Celem badaczy jest również opracowanie materiałów, które umożliwią kontrolowane uwalnianie leków w czasie, aby możliwe było bezpieczne i przewidywalne leczenie, niezależnie od tego, czy pacjent znajduje się na Ziemi, czy na orbicie.

Wnioski z eksperymentu mogą mieć zastosowanie nie tylko w astronautyce, ale mogą się okazać przydatne także m.in. podczas leczenia chorób przewlekłych, gdy kluczowe jest precyzyjne dawkowanie oraz zapewnienie stabilności leków przez dłuższy czas. Technologie te mogą znaleźć zastosowanie w medycynie personalizowanej, farmakologii oraz opiece nad pacjentami wymagającymi stałego leczenia.

Eksperyment pod nazwą „Trwałość biodegradowalnych polimerowych systemów dostarczania leków w warunkach niskiej orbity okołoziemskiej” (w skrócie Stability of Drugs, Trwałość leków) jest częścią polskiej misji technologiczno-naukowej na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej o nazwie IGNIS. Realizuje go pięcioosobowy zespół z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN, w skład którego wchodzą: dr inż. Jakub Włodarczyk, dr Mateusz Stojko, dr hab. Katarzyna Jelonek, dr Monika Musiał-Kulik oraz dr hab. Michał Sobota.

Próbki przygotowane przez naukowców, które zawierają substancje aktywne, biodegradowalne polimery oraz systemy ich kontrolowanego uwalniania, zostały wyniesione na orbitę 21 kwietnia. Trafiły na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w ramach misji zaopatrzeniowej CRS-2 SpaceX-32.

Projekt Stability of Drugs jest realizowany na podstawie umowy między CMPW PAN a Europejską Agencją Kosmiczną. Stanowi jeden z elementów polskiej aktywności naukowej w przestrzeni kosmicznej, koordynowanej przez Polską Agencję Kosmiczną i Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

Misja IGNIS ma na celu promowanie polskich rozwiązań technologicznych w środowisku międzynarodowym. Projekt CMPW PAN to przykład badań, które łączą zaawansowaną naukę z praktycznymi wyzwaniami zdrowotnymi przyszłości, zarówno w przestrzeni kosmicznej, jak i na Ziemi.

• Nauki medyczne
• Nauki ścisłe i nauki o Ziemi
• Polska Akademia Nauk