Stosowanie leków odchudzających opartych na analogach GLP-1, takich jak liraglutyd i semaglutyd, może pomóc znacząco ograniczać spożycie alkoholu – wskazują badania przeprowadzone w Irlandii
Po zaledwie czterech miesiącach terapii pacjenci pili średnio o dwie trzecie mniej i, jak relacjonują, stało się to „bez wysiłku”. Badania przedstawiono podczas tegorocznego Europejskiego Kongresu Otyłości (ECO 2025), a ich pełne wyniki opublikowano na łamach czasopisma „Diabetes, Obesity and Metabolism”.
W badaniu wzięło udział 262 dorosłych pacjentów z nadwagą lub otyłością (BMI ≥27), z których 79 proc. stanowiły kobiety. Leczenie odbywało się w klinice w Dublinie, a dane zbierano w warunkach standardowej opieki klinicznej.
Przed rozpoczęciem terapii pacjentów podzielono na trzy grupy: osoby niepijące alkoholu (12 proc.), osoby pijące rzadko (20 proc.) i osoby pijące regularnie (ponad 10 jednostek alkoholu tygodniowo – 68 proc.). U 188 pacjentów udało się zebrać dane z dwóch wizyt, oddzielonych średnio 112 dniami.
Spożycie alkoholu w całej grupie zmniejszyło się ze średnio 11,8 jednostek tygodniowo do 4,3 jednostki. Wśród osób, które regularnie spożywały alkohol spadek wyniósł z 23,2 do 7,8 jednostki tygodniowo. Autorzy badania zauważają, że skala tego efektu jest porównywalna z wynikami osiąganymi przy pomocy leków stosowanych w leczeniu uzależnienia od alkoholu, takich jak nalmefen.
„Pacjenci opisywali redukcję spożycia alkoholu jako coś, co wydarzyło się niemal bez ich udziału. To efekt działania leku na poziomie mózgu – w obszarach niepodlegających bezpośredniej kontroli świadomości” – wyjaśnia prof. Carel le Roux z University College Dublin, jeden z autorów badania.
Skąd ten efekt?
Mechanizm działania leków GLP-1 w kontekście spożycia alkoholu nie został jeszcze w pełni poznany. Wiadomo jednak, że receptory GLP-1 są powiązane z układami nagrody i uzależnienia. Ich aktywacja wpływa na sygnalizację dopaminową i zmniejsza reakcję organizmu na bodźce takie, jak alkohol czy jedzenie.
Badania na zwierzętach sugerowały wcześniej, że tego typu leki zmniejszają spożycie alkoholu i tłumią jego działanie euforyczne. Obecnie przybywa danych wskazujących na podobny efekt u ludzi.
Średnia utrata masy ciała w analizowanej grupie wynosiła 7,7 kg po około czterech miesiącach stosowania terapii – zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Choć korelacja między utratą wagi a spadkiem spożycia alkoholu była stosunkowo słaba (r = 0,24), może ona wynikać z faktu, że alkohol dostarcza znacznej liczby kalorii. Zmniejszenie jego spożycia mogło więc dodatkowo wspomóc efekt odchudzający.
Żaden z uczestników nie zgłosił zwiększenia spożycia alkoholu po rozpoczęciu leczenia. Co więcej, efekt dotyczył zarówno osób pijących często, jak i tych, które spożywały alkohol rzadziej.
Potencjalne zastosowania kliniczne
„Terapia GLP-1 może stanowić element zintegrowanego podejścia do leczenia współwystępujących problemów metabolicznych i uzależnień” – oceniają autorzy.
Naukowcy zaznaczają, że ich badanie ma też istotne ograniczenia. Oparte było na danych samodzielnie zgłaszanych przez pacjentów, a niemal jedna trzecia uczestników nie stawiła się na wizycie kontrolnej. Brak grupy kontrolnej oraz krótki okres obserwacji uniemożliwiają także jednoznaczne ustalenie, czy zmniejszenie spożycia alkoholu było bezpośrednio wynikiem działania leków.
Niemniej autorzy podkreślają, że wyniki są obiecujące i wymagają pogłębienia w kolejnych badaniach, zwłaszcza w randomizowanych próbach klinicznych z dłuższym okresem obserwacji i większą liczbą uczestników.
Źródła
- Kirby T. (2025). Weight-loss drugs cut alcohol intake by almost two-thirds, research in Ireland suggests. European Association for the Study of Obesity.
- O’Farrell M., Almohaileb F.I., le Roux C.W. (2025). Glucagon-like peptide-1 analogues reduce alcohol intake. Diabetes, Obesity and Metabolism. https://doi.org/10.1111/dom.16152