bakugo
Geologia
W 2024 r. w miejscowości Suchy Las pod Poznaniem odbyła się edukacyjna impreza plenerowa Dzień Kraterów Meteorytowych Morasko.
Kratery znajdujące się w rezerwacie Meteoryt Morasko są jedynym w Polsce i jednym z zaledwie 200 miejsc na świecie, gdzie zachowały się bezpośrednie ślady po kosmicznej katastrofie: uderzeniu asteroidy. Żelazna asteroida o średnicy kilku metrów weszła w atmosferę nad Polską, rozpadła się na mniejsze fragmenty w wyniku interakcji z powietrzem, a następnie spadła na teren Moraskiej Góry około 4,5 tys. lat temu, tworząc zespół kraterów uderzeniowych. Największy z nich ma 100 m średnicy i około 20 m głębokości. Kratery na Morasku są niezwykle rzadkim przypadkiem, gdzie widoczny krater uderzeniowy znajduje się obecnie w obrębie administracyjnym dużego miasta europejskiego. Niestety, stosunkowo niewiele osób wie, jak wielką ciekawostkę kryje w sobie miasto Poznań.
Żeby rozpropagować informacje o tym wyjątkowym miejscu wśród ludzi mieszkających w Wielkopolsce, 5 października 2024 roku w Centrum Kultury i Bibliotece Publicznej Gminy Suchy Las odbył się Dzień Kraterów Meteorytowych Morasko. Można było posłuchać ciekawych wykładów omawiających astronomiczne, geologiczne, archeologiczne i technologiczne aspekty kraterów uderzeniowych. Dzieci i dorośli wzięli udział w licznych warsztatach, gdzie mieli okazję nauczyć się rozpoznawać meteoryty czy budować podstawowe wersje łazików kosmicznych. Dzięki wystawie ze zbiorów członków Polskiego Towarzystwa Meteorytowego można było dotknąć prawdziwych meteorytów, w czasie wycieczek geologicznych i przyrodniczo-leśnych przejść przez kratery uderzeniowe Morasko, a także w Muzeum Ziemi UAM obejrzeć z bliska fragmenty asteroidy, która narobiła to całe zamieszanie. Dodatkową atrakcją był konkurs wiedzy kosmicznej, w którym na najlepszych czekały nagrody w postaci prawdziwych fragmentów kamieni z kosmosu!
Fot. ANNA KARAHAN
Cykl wykładów popularnonaukowych dotyczył różnych aspektów powstawania kraterów impaktowych: od astronomicznych opowieści o asteroidach bliskich Ziemi oraz geologicznych wykładów o meteorytach i kraterach, przez przedstawienie archeologicznej wizji tego, jak żyli ludzie, którzy mieli szansę widzieć upadek bolidu moraskiego, i leśnoznawcze wyjaśnienia, jak dzisiaj funkcjonuje las w tej okolicy, aż do rozmowy o technologiczno-naukowych planach podboju Księżyca.
Fot. ANNA WIERZBICKA
Mamy nadzieję, że pierwszy Dzień Kraterów Meteorytowych Morasko będzie cykliczną imprezą i zainicjuje powstanie interaktywnego Centrum Nauki Impakt w gminie Suchy Las. Projekt ten będzie wyjątkową wartością zarówno dla lokalnej społeczności, jak i całego kraju, przyczyniając się do popularyzacji wiedzy o wszechświecie oraz zjawiskach związanych z planetoidami, kraterami impaktowymi i meteorytami, a także otaczającej nas przyrodzie. Wszechświat z jego niezgłębionymi tajemnicami od zawsze fascynuje ludzi. Poznawanie procesów, które kształtują naszą planetę, w tym także skutków uderzeń ciał niebieskich, pozwala nam lepiej zrozumieć zarówno historię Ziemi, jak i ewolucję Układu Słonecznego. Mamy nadzieję, że w przyszłości muzeum Impakt będzie miejscem, w którym wiedza ta stanie się bardziej dostępna i zrozumiała dla szerokiego grona odbiorców – od młodych uczniów po naukowców i entuzjastów astronomii. Placówka tego typu może stać się inspiracją dla młodych ludzi, wzbudzając w nich zainteresowanie naukami przyrodniczymi i kosmosem.
Organizatorami wydarzenia były Urząd Gminy Suchy Las oraz Centrum Kultury i Biblioteka Publiczna Gminy Suchy Las wraz ze Stowarzyszeniem Geopark Wielkopolski dzięki wsparciu Nadleśnictwa Łopuchówko, Polskiego Towarzystwa Meteorytowego, Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra”, Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Astronomii, a także szerokiej reprezentacji różnych jednostek naukowych z Poznania, takich jak: Instytut Astronomii UAM, Instytut Geologii UAM, Instytut Geoekologii i Geoinformacji UAM, Wydział Archeologii UAM, Katedra Łowiectwa i Ochrony Lasu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Instytut Robotyki i Inteligencji Maszynowej Politechniki Poznańskiej, oraz instytucji z innych części Polski, jak: Instytut Nauk Geologicznych PAN, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, European Space Foundation, a także Piotra Koska, prowadzącego program popularnonaukowy Astrofaza.
Dzięki wystawie ze zbiorów członków Polskiego Towarzystwa Meteorytowego można było dotknąć prawdziwych meteorytów, w czasie wycieczek geologicznych i przyrodniczo-leśnych przejść przez kratery uderzeniowe Morasko, a także w Muzeum Ziemi UAM obejrzeć z bliska fragmenty asteroidy, która narobiła to całe zamieszanie.