Instytut Geofizyki PAN i Komitet Nauk o Wodzie i Gospodarki Wodnej PAN zapraszają w dniu 21.03.2025 r. na konferencję z okazji Światowego Dnia Wody. Podczas Konferencji zaprezentowany zostanie najnowszy raport UNESCO „Mountains and glaciers: Water towers” oraz trzy prezentacje eksperckie, będące punktem wyjścia do dyskusji panelowej. Będzie również okazja do obejrzenia filmu dokumentalnego „Gdy zniknie lód”.
Konferencja ma na celu zwrócenie uwagi na jedno z najbardziej widocznych i dramatycznych skutków globalnego ocieplenia, a mianowicie topniejące lodowce. Wraz z postępującymi zmianami klimatycznymi, giną tysiące lat zamarzniętej historii naszej planety, a poziom mórz niebezpiecznie rośnie, zagrażając ekosystemom i społecznościom na całym świecie.
Miejsce: Instytut Geofizyki PAN, ul. Księcia Janusza 64, Warszawa, sala 213 lub online
PROGRAM KONFERENCJI
11.00 – 11.15 POWITANIE
- dr hab. Rafał Szaniawski, Zastępca Dyrektora ds. Naukowych Instytutu Geofizyki PAN
- prof. Tomasz Okruszko, Prorektor ds. Nauki – Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Wiceprzewodniczący Komitetu Nauk o Wodzie i Gospodarki Wodnej PAN
11.15 – 11.35 PRZEDSTAWIENIE RAPORTU UNESCO na temat wody „Mountains and glaciers: Water towers”, dr inż. Anna Łoboda, Zakład Hydrologii i Hydrodynamiki Instytutu Geofizyki PAN
11.35 – 12.20 PREZENTACJE EKSPERCKIE
- dr hab. Oskar Głowacki, Zakład Badań Polarnych I Morskich, Instytut Geofizyki PAN „Walka wody z lodem w zmieniającym się klimacie, czyli o badaniu tajemniczych i niebezpiecznych zatok lodowcowych
Ponad miliard ludzi – czyli prawie 15% światowej populacji – mieszka w odległości 10 km od wybrzeży. To właśnie te rejony będą szczególnie dotknięte wzrostem poziomu oceanów spowodowanym topnieniem lodowców i lądolodów. Aby móc minimalizować społeczno-ekonomiczne i przyrodnicze skutki tego procesu, musimy badać szybkość przemian lodu w wodę w skali całej Ziemi. Bardzo istotne jest nie tylko monitorowanie, ale także przewidywanie tempa zaniku lodowców. Jedną z głównych przyczyn niedokładności prognoz wzrostu poziomu morza jest słabe poznanie procesów przebiegających na styku wielkich pokryw lodowych i ocieplającego się oceanu. Dlaczego zatoki lodowcowe są tak tajemnicze i niebezpieczne? Jak badamy cielenia lodowców, czyli odrywanie się gór lodowych na granicy z morzem? W trakcie wykładu odpowiemy na te i inne pytania.
- dr hab. Mateusz Grygoruk, SGGW „Umarł król – niech żyje król? Degradacja torfowiska palsa jako początek nowego węglożernego ekosystemu”
W prezentacji zostaną przedstawione wyniki badań nad torfowiskiem typu palsa, leżącym w północnej Norwegii oraz ulegającym degradacji w wyniku ocieplenia klimatu.
- dr Bartłomiej Luks, Zakład Badań Polarnych I Morskich, Instytut Geofizyki PA, „Po co nam monitoring lodowców? Jak pomoże projekt LIQUIDICE?”
Czy przyszłość naszej planety topnieje na naszych oczach? Projekt LIQUIDICE to międzynarodowa inicjatywa badawcza, która odpowiada na to pytanie, badając zmiany lodowców Alp, Norwegii, Himalajów, Spitsbergenu oraz w pokrywie lodowej Grenlandii. To fascynująca historia o tym, jak śnieg, lód i wieloletnia zmarzlina kształtują globalny klimat i przyszłość zasobów wodnych. Dzięki współpracy 18 czołowych instytucji naukowych z Europy i Indii, projekt wykorzystuje najnowsze technologie – od obserwacji satelitarnych po zaawansowane modele klimatyczne – by lepiej przewidywać, jak zmieniający się klimat wpłynie na poziom mórz, hydrologię i życie milionów ludzi. To badania, które mają realne znaczenie dla gospodarki wodnej, energetyki, turystyki i strategii adaptacyjnych.
12.20 – 13.20 PANEL DYSKUSYJNY
Prowadzący: Prof. Tomasz Okruszko
Paneliści:
- dr hab. Mateusz Grygoruk, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego
- prof. Marzena Osuch, Kierownik Zakładu Hydrologii i Hydrodynamiki IGF PAN
- dr hab. Mateusz Moskalik, Kierownik Zakładu Badań Polarnych i Morskich IGF PAN
- dr hab. Oskar Głowacki, IGF PAN
- dr Bartłomiej Luks, IGF PAN
13.20 – 13.30 PRZERWA KAWOWA
13.30 – 14.30 Pokaz filmu dokumentalnego „Gdy zniknie lód” i dyskusja z bohaterami filmu
„Gdy zniknie lód”, reż. Kuba Witek (2024) Film powstał w ramach projektu „RAW – Recesja i Więdnięcie”, który uzyskał środki w ramach konkursu GRIEG finansowanego z Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2014-2021 (numer umowy: UMO-2019/34/H/ST10/00504). Zmiany klimatu oraz skutki globalnego ocieplenia są dziś szczególnie odczuwalne w Arktyce. Zmniejsza się jej pokrywa śnieżna, kurczy się zasięg lodu morskiego, a lodowce topnieją i wycofują się na ląd. W Oceanie Arktycznym pojawia się coraz więcej cieplejszych wód atlantyckich, a wraz z nimi nowe gatunki, które wypierają te od zawsze związane z rejonami polarnymi. Zmiany te mają znaczenie nie tylko dla lokalnego ekosystemu, ale mogą mieć wpływ na środowisko całej Ziemi. Procesy te należy zbadać i zrozumieć. Grupa naukowców z dwóch instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Geofizyki oraz Oceanologii, wraz z partnerami z Zachodnionorweskiego Uniwersytetu Nauk Stosowanych w ramach projektu „RAW – Recesja i Więdnięcie” chce zrozumieć, jaki jest wpływ recesji lodowców, które aktualnie uchodzą do morza, na morską produkcję biologiczną i biogeochemię morza w Arktyce.
Więcej szczegółów i zapisy tutaj
Bardzo istotne jest nie tylko monitorowanie, ale także przewidywanie tempa zaniku lodowców.