Górnictwo asteroid pod lupą: mniej metali, więcej pytań

Asteroidy od lat pojawiają się w planach przyszłej eksploracji kosmosu jako potencjalne źródło surowców. Najnowsze badanie zespołu ICE-CSIC pokazuje jednak, że możliwości ich eksploatacji są znacznie bardziej ograniczone, niż sugerowały play.  Kluczowe znaczenie ma przy tym dokładna wiedza o składzie małych asteroid

Jeszcze kilka lat temu górnictwo asteroid było jednym z najczęściej przywoływanych scenariuszy rozwoju sektora kosmicznego. Wraz z dynamicznym wzrostem rynku komercyjnych lotów kosmicznych pojawiały się zapowiedzi pozyskiwania metali i wody z małych ciał Układu Słonecznego. Z czasem entuzjazm osłabł, a wiele przedsięwzięć zostało zawieszonych. Jednym z głównych powodów okazał się brak rzetelnych danych na temat składu asteroid oraz realnej opłacalności ich eksploatacji.

Do tego problemu powraca badanie zespołu kierowanego przez dr. Josepa M. Trigo-Rodrígueza z Institute of Space Sciences (ICE-CSIC) w Barcelonie. Naukowcy przeanalizowali chondryty węgliste, czyli meteoryty pochodzące z asteroid typu C, które stanowią około 75 proc. znanych asteroid. Wyniki pracy, opublikowane w Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, pozwalają lepiej ocenić, które scenariusze górnictwa kosmicznego mają solidne podstawy naukowe, a które pozostają na razie spekulacją.

Rzadkie próbki, ważne dane

Chondryty węgliste stanowią zaledwie około 5 proc. wszystkich znajdowanych meteorytów. Ze względu na swoją kruchą strukturę często ulegają zniszczeniu i rzadko trafiają do zbiorów naukowych. Zachowane próbki pochodzą głównie z Antarktydy i Sahary. ICE-CSIC pełni rolę międzynarodowego repozytorium kolekcji meteorytów antarktycznych NASA, co umożliwiło zespołowi dostęp do unikatowego materiału badawczego.

W badaniu przeanalizowano próbki sześciu najczęstszych klas chondrytów węglistych. Ich skład chemiczny określono za pomocą metod spektrometrii masowej, co pozwoliło oszacować zawartość metali, pierwiastków ziem rzadkich oraz minerałów wiążących wodę. Jak podkreślają autorzy, meteoryty te są próbkami małych, niezróżnicowanych asteroid i zachowują zapis ich historii chemicznej oraz ewolucyjnej.

Niejednorodność zamiast bogactwa

Jednym z kluczowych wniosków badania jest potwierdzenie dużej niejednorodności asteroid. Choć często klasyfikuje się je w sposób uproszczony, ich rzeczywisty skład zależy od długiej historii kolizji, procesów nagrzewania i oddziaływań z promieniowaniem słonecznym, trwających około 4,5 mld lat.

Analizy pokazują, że wydobycie metali z niezróżnicowanych asteroid, będących źródłem chondrytów, jest obecnie mało realne. Zawartość cennych pierwiastków jest zazwyczaj zbyt niska, by uzasadniać budowę kosztownej infrastruktury wydobywczej. Badanie wskazuje jednak na istnienie określonego typu asteroid bogatych w oliwin i spinele, które w przyszłości mogłyby stać się potencjalnym celem dalszych, bardziej szczegółowych analiz.

Woda jako bardziej realistyczny cel

Znacznie większy potencjał autorzy widzą w wykorzystaniu asteroid jako źródła wody. Niektóre asteroidy typu C zawierają minerały uwodnione, które mogłyby dostarczać wodę do produkcji paliwa rakietowego lub do podtrzymywania życia podczas długotrwałych misji kosmicznych. Taki scenariusz wymaga jednak bardzo precyzyjnego doboru celów oraz kolejnych misji typu sample return, pozwalających jednoznacznie powiązać meteoryty z ich asteroidami macierzystymi.

Autorzy podkreślają, że mimo postępów w badaniach asteroid technologia potrzebna do przemysłowego wydobycia surowców w warunkach mikrograwitacji wciąż pozostaje poza zasięgiem. Pobieranie niewielkich próbek jest możliwe, jednak opracowanie systemów zdolnych do zbierania, przetwarzania i składowania materiału na dużą skalę stanowi zupełnie inne wyzwanie. Dotyczy to również zarządzania odpadami oraz oceny wpływu takich działań na środowisko kosmiczne.

Badanie zespołu ICE-CSIC porządkuje debatę na temat górnictwa asteroid, wyraźnie oddzielając naukowe możliwości od nadmiernych oczekiwań. Eksploatacja surowców z małych ciał Układu Słonecznego nie jest wykluczona, jednak w perspektywie krótkoterminowej największy sens ma pozyskiwanie wody, a nie metali szlachetnych. Zanim powstanie kosmiczny przemysł wydobywczy, konieczne będą kolejne misje badawcze oraz znaczące postępy technologiczne.

Źródła:

Trigo-Rodríguez J. M. i in., Assessing the metal and rare earth element mining potential of undifferentiated asteroids through the study of carbonaceous chondrites, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2025, DOI: 10.1093/mnras/staf1902

Universe Today, A Pioneering Study Assesses the Likelihood of Asteroid Mining, 29.12.2025
Spanish National Research Council (CSIC), komunikat prasowy, 10.12.2025

• aktualności
• Nauki ścisłe i nauki o Ziemi
• Nauki techniczne