Gdy nadzieja przesłania rzeczywistość. Naukowcy o pożądaniu i flirtowaniu

Pobudzenie seksualne może sprawiać, że ludzie częściej widzą zainteresowanie tam, gdzie druga osoba wysyła sprzeczne albo niejednoznaczne sygnały – wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie Personality and Social Psychology Bulletin. Zdaniem autorów pożądanie działa jak rodzaj „tunelowego widzenia”, które utrudnia zauważenie oznak braku zainteresowania

Badanie przeprowadził zespół kierowany przez prof. Gurit Birnbaum z Reichman University. Naukowcy chcieli sprawdzić, czy pobudzenie seksualne wpływa na sposób interpretowania zachowań potencjalnych partnerów podczas pierwszych kontaktów romantycznych.

Wcześniejsze prace pokazywały, że osoby pobudzone seksualnie częściej przeceniają zainteresowanie ze strony innych. Tym razem badacze postanowili przyjrzeć się sytuacjom bardziej przypominającym rzeczywiste początki znajomości, w których sygnały są niejasne, mieszane albo trudne do jednoznacznej interpretacji.

W eksperymencie uczestnicy najpierw oglądali krótkie nagrania. Część osób dostała materiał o charakterze seksualnym, pozostali oglądali neutralny film. Następnie wszyscy prowadzili internetową rozmowę z atrakcyjną osobą, która według przygotowanego scenariusza wysyłała ambiwalentne sygnały: była życzliwa i zainteresowana rozmową, ale jednocześnie sugerowała dystans albo niepewność co do dalszego kontaktu.

Po zakończeniu rozmowy uczestnicy oceniali atrakcyjność rozmówcy oraz to, czy ich zdaniem druga osoba była nimi romantycznie zainteresowana. Osoby wcześniej pobudzone seksualnie częściej uznawały partnera rozmowy za bardziej atrakcyjnego i częściej interpretowały jego zachowanie jako oznakę zainteresowania.

„Pobudzenie seksualne sprawiało, że uczestnicy znacznie częściej interpretowali niejednoznaczne interakcje w optymistyczny sposób” – mówi prof. Gurit Birnbaum, dodając: „Widzieli zainteresowanie tam, gdzie była tylko niepewność”.

Niejasne komunikaty łatwo interpretować wybiórczo

Badacze przeprowadzili cztery warianty eksperymentu. W części z nich niejednoznaczne sygnały pojawiały się dopiero pod koniec rozmowy, w innych były obecne przez cały czas. Rozmówca potrafił jednocześnie okazywać sympatię i sugerować brak gotowości do dalszej relacji.

Jedna z wiadomości użytych w badaniu brzmiała: „Naprawdę dobrze mi się z tobą rozmawiało i chętnie poznałbym cię lepiej. Jestem jednak teraz bardzo zajęty i nie wiem, ile mam wolnego czasu”.

Prof. Birnbaum opisuje, że podczas pilotażowych testów próbowała formułować komunikaty odrzucenia w łagodny sposób, dodając komplementy i życzliwe uwagi. Okazało się jednak, że uczestnicy często ignorowali część odmowną i skupiali się na pozytywnych elementach wypowiedzi.

Dopiero w ostatnim eksperymencie naukowcy zastosowali jednoznaczny komunikat: „Wydajesz się miłą osobą, ale szukam czegoś innego”. W tym przypadku efekt praktycznie znikał. Uczestnicy poprawnie rozpoznawali brak zainteresowania, nawet jeśli wcześniej byli seksualnie pobudzeni.

„Pobudzenie seksualne zniekształca percepcję tylko wtedy, gdy sytuacja pozostawia miejsce na nadzieję” – mówi prof. Birnbaum. „Może pomagać przełamać lęk przed odrzuceniem poprzez bardziej optymistyczne interpretowanie sytuacji”.

Mechanizm, który może pomagać podczas flirtu

Autorzy badania podkreślają, że taki mechanizm może mieć znaczenie adaptacyjne. W początkach znajomości ludzie często działają mimo niepewności i ryzyka odrzucenia. Pewna skłonność do bardziej optymistycznego odczytywania sygnałów może więc ułatwiać nawiązywanie relacji.

Jednocześnie badacze zwracają uwagę, że pożądanie może osłabiać wrażliwość na granice i intencje drugiej osoby. „Pożądanie może przyćmić wrażliwość na rzeczywiste intencje drugiej osoby” – mówi Gurit Birnbaum. „W takich momentach możemy widzieć sytuację nie taką, jaka jest, ale taką, jaką chcielibyśmy ją widzieć”.

Naukowcy podkreślają, że kolejne badania powinny sprawdzić, jak podobne mechanizmy działają w bardziej naturalnych warunkach, na przykład na platformach randkowych albo w dłuższych relacjach.

Źródło:

EurekAlert!  (2026, May 7). New research suggests sexual arousal could blind people to rejection cues. https://www.eurekalert.org/news-releases/1126776   

• Nauki humanistyczne i społeczne
• Nauki medyczne