Autentyczność”, „autentyczny” – to pojęcia, które od jakiegoś czasu bardzo często i chętnie
są wykorzystywane do opisu otaczającej nas rzeczywistości. Zwykle nie budzą one większych
wątpliwości, gdy używamy ich, by stwierdzić, że coś jest prawdziwe, nie jest zatem kopią,
podróbką lub falsyfikatem. Wraz z rozwojem nowych nurtów w filozofii i psychologii pojęcia te
w coraz większym stopniu zaczęto stosować także do opisu zachowania człowieka. W takim ujęciu
autentyczną nazwiemy osobę postępującą zgodnie z własnymi pragnieniami i poglądami.
OKŁADKA: LASSE ANDERSSON, INSTAGRAM: FOTOGRAF_LASSE_ANDERSSON, na zdjęciu prawdziwa ważka pokryta kroplami rosy wyglądająca jakby była z kryształu.
Od redakcji
Prawda czy fikcja
Autentyczność”, „autentyczny” – to pojęcia, które od jakiegoś czasu bardzo często i chętnie są wykorzystywane do opisu otaczającej nas rzeczywistości. Zwykle nie budzą one większych wątpliwości, gdy używamy ich, by stwierdzić, że coś jest prawdziwe, nie jest zatem kopią, podróbką lub falsyfikatem. Wraz z rozwojem nowych nurtów w filozofii i psychologii pojęcia te w coraz większym stopniu zaczęto stosować także do opisu zachowania człowieka. W takim ujęciu autentyczną nazwiemy osobę postępującą zgodnie z własnymi pragnieniami i poglądami. Osoba taka jest przeciwieństwem wcześniejszego ideału „osoby poczciwej”, która godziła się wypełniać przypisaną jej rolę społeczną i postępować zgodnie z tym, czego oczekują od niej inni. Mimo że decyzja, którą z tych postaw wybrać, wydaje się dziś oczywista, nadal nie mamy pewności, czy w takim właśnie kierunku zmierza współczesny świat. Czy nie jest czasem tak, że wbrew oficjalnym deklaracjom, autentyczność jest zastępowana postulowaną przez Fromma „ucieczką od wolności”? W czasach narastającej niepewności i polaryzacji warto więc zadać sobie pytanie, jakie warunki powinny zostać spełnione, by powszechnie ceniona i oczekiwana od wszystkich autentyczność nie była kolejnym mirażem tworzonym jedynie po to, by uspokoić naszą duszę i usatysfakcjonować nasze ego. Osoba autentyczna to taka, która umie korzystać z wolnej woli, nie ulega presji otaczającego świata, potrafi określić, co jest dla niej ważne, i w zgodzie z tym samodzielnie podejmować decyzje kształtujące jej rzeczywistość. Autentyczności człowieka sprzyja więc w sposób oczywisty autentyczność otaczającego go świata. Czy taki zatem jest ten, który obecnie tworzymy? Niestety, coraz trudniej pozytywnie odpowiedzieć na tak postawione pytanie. W tym kontekście wystarczy wspomnieć o powstawaniu tzw. baniek informacyjnych, funkcjonowaniu mediów społecznościowych, zastosowaniu neurobiologii oraz sztucznej inteligencji w reklamie i polityce.
prof. dr hab. Marek Figlerowicz
Spis treści
Panorama
- Marek Figlerowicz HISTORIA WYCZYTANA Z DNA
- Grzegorz Pacyna, Tomasz Sulej, Jadwiga Ziaja OSZUSTWA W PALEONTOLOGII
- Mariusz Górnicz POŻYCZKI JĘZYKOWE
- Magdalena Iwanowska BYĆ CZY NIE BYĆ (SOBĄ)
- Bartosz Naskręcki CZYM JEST SZYFROWANIE
- Mikołaj Sławkowski-Rode PLAGA AUTENTYCZNOŚCI
Badania w toku
- Paweł Chmielarz GENETYCZNE KOPIE NAJSTARSZYCH POLSKICH DĘBÓW
- Marek Kuś, Jacek Rogala, Joanna Dreszer, Beata Bajno SZTUKA „PRAWDZIWA”
- Dominik Tomaszewski ŚWIAT W KRZYWYM ZWIERCIADLE
- Włodzimierz Lewoniewski JAK OCENIAĆ TREŚCI Z WIKIPEDII?
Rozmowa numeru
Prezentacje
- Kamila Baraniecka-Olszewska MIĘDZY PRAWDĄ A AUTENTYCZNOŚCIĄ
- Daria Dulok POCIĄGAJĄC ZA SZNURKI
- Joanna Żukowska POSZUKIWANI AUTENTYCZNI PRACOWNICY
- Anita Chodkowska, Urszula Szmigielska, Sylwia Fabisiak-Chojnacka HISTORIE PRZECHOWANE
- Dariusz L. Szlachetko WANILIA I INNE CUDA NATURY
Punkt widzenia
W obiektywie
- PODNIESIONY Z RUIN Bożena Radzio
Aktualności
- Aureliusz Górski STAWIAJĄC NA EDUKACJĘ – CAMPUS AI
- Jarosław Stolarski PLANOWANE MUZEUM HISTORII NATURALNEJ W WARSZAWIE
Zespół redakcyjny
Jolanta Iwańczuk redaktor naczelna nauki o Ziemi
Daniel Sax redaktor, tłumacz
Marcin Pietras nauki biologiczne i rolnicze
Justyna Orłowska dziennikarz
Dominik Wódz redakcja językowa
Andrzej Figatowski grafika
Marcin Kmieciński edycja zdjęć
Anna Bielec koordynator projektu
Rada Naukowa
Marek Konarzewski prezes PAN (przewodniczący)
Dariusz Jemielniak (wiceprzewodniczący)
Andrzej Buko, Katarzyna Czarnecka, Patrycja Dołowy, Paweł Golik, Janusz Jurczak, Tomasz Kapitaniak, Marek Krawczyk, Krzysztof Nowak, Anna Zawadzka
Druk: Agencja Wydawniczo-Poligraficzna Gimpo
Grażyna Krzemińska, Alida, technika własna, akryl, olej, 80×80cm, 2023 Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku. Stylistycznie nawiązuje do malarstwa starych mistrzów, dodając elementy współczesne. W obrazach artystki połączenie tych elementów w całość ma być metaforyczną, poetycką opowieścią o uczuciach, samotności, rozłące i pogoni za miłością niezależnie od miejsca i czasu.
Magazyn Polskiej Akademii Nauk
nr 4/80/2024 kwartalnik ISSN 1733-8662
nakład: 2000 egz.
© Polska Akademia Nauk Biuro ds. Komunikacji i Informacji Naukowej
pl. Defilad 1
00-901 Warszawa
www.pan.pl www.academia.pan.pl academia@pan.pl