W Dniu Bibliotekarza i Bibliotek przypominamy pokrótce historię Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie
Biblioteka Polskiej Akademii Nauk (PAN) w Warszawie została założona w 1952 roku, równocześnie z powstaniem samej Akademii. Jednocześnie zakończyło działalność Towarzystwo Naukowe Warszawskie, a jego księgozbiór, liczący 16 tysięcy woluminów, został przekazany nowo utworzonej bibliotece
W latach 1953-1957 Biblioteka funkcjonowała w ramach Ośrodka Bibliografii i Dokumentacji Naukowej PAN. W 1958 roku stała się samodzielną placówką o profilu naukoznawczym, a jej zbiory przeniesiono z Pałacu Staszica do Pałacu Kultury i Nauki. Organizatorem Biblioteki był Zenon Rogoziński, a kierownikiem Działu Zbiorów Jan Fabiański. Pracom Rady Naukowej przewodniczyli m.in. Bogdan Suchodolski, Helena Więckowska i Czesław Madajczyk.
Biblioteką kierowali kolejno:
- Stanisław Pazyra (1958-1963),
- Zenon Kmiecik (1963-1966),
- Maria Dembowska (1966-1975),
- Leon Łoś (1975-1981),
- Barbara Sordylowa (1981-2003),
- Joanna Kurjata (p.o. dyrektora, 2004).
Najważniejszym osiągnięciem Biblioteki było stworzenie bogatego księgozbioru naukowego o profilu ogólnohumanistycznym oraz prowadzenie działalności informacyjnej i wydawniczej w zakresie naukoznawstwa, technoznawstwa, historii nauki, prognozologii, prakseologii, bibliotekoznawstwa i informacji naukowej.
Na koniec 2004 roku księgozbiór Biblioteki PAN w Warszawie obejmował 245,5 tysiąca woluminów, w tym 149 tysięcy wydawnictw zwartych i 96,5 tysiąca wydawnictw periodycznych. W zasobach znajdowały się także zbiory specjalne liczące 2,9 tysiąca jednostek ewidencyjnych.
Biblioteka wydawała m.in.:
- „Polska Bibliografia Naukoznawstwa i Ruchu Naukowego” (od 1963 roku),
- „Bibliografia Bieżąca Historii Nauki i Techniki” (1971-1992),
- „Bibliografia Prac Prognostycznych 'Polska 2000′” (1972-1980),
- „Prognostyka. Nowe Publikacje” (1970-1993),
- „Przegląd Biblioteczny” (od 1972 roku, współwydawca: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich),
- „Słownik polskich towarzystw naukowych” (1978-2001).
W 2003 roku, z powodu trudnej sytuacji finansowej PAN, podjęto decyzję o likwidacji Biblioteki. Proces ten rozpoczął się w połowie 2004 roku. Księgozbiór Towarzystwa Naukowego Warszawskiego przejęła Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, a pozostałe zbiory przekazano Bibliotece Gdańskiej PAN. Księgozbiór Rezerwy Wieczystej trafił do Archiwum PAN.
Tekst opracowano na podstawie:
- „Biblioteka Polskiej Akademii Nauk w Warszawie” oprac. Barbara Sordylowa [w] „Polska Akademia Nauk 1952-2002. Placówki i Komitety”
- „Polska Akademia Nauk. Sprawozdanie 2003”
- „Polska Akademia Nauk. Sprawozdanie 2004”
- „Słownik polskich towarzystw naukowych. T. 2 cz. 1”
Zdjęcia: archiwum prywatne J. Kurjaty