Dlaczego kobiety troszczą się bardziej, a mężczyznom „nie zależy”?
Autorzy: Toni Schmader, Katharina Block
Streszczenie
Gospodarka opiekuńcza – czyli wszelka praca opiekuńcza, płatna i nieodpłatna – opiera się niemal wyłącznie na kobietach. Mimo że mężczyźni są zdolni do empatii i troski, są społecznie zniechęcani do angażowania się w role opiekuńcze. Autorzy wskazują pięć głównych barier społeczno-kulturowych, które tłumaczą ten stan rzeczy.
Stereotypy płci
Społeczeństwo powszechnie wierzy, że kobiety są bardziej troskliwe i wspólnotowe. W badaniu z 2018 r. aż 75% Amerykanów zgodziło się z takim twierdzeniem – i ta liczba rośnie. Mężczyźni są kojarzeni z pracą, kobiety – z domem i opieką. Te stereotypy utrwalają się poprzez rodzinę, media i edukację od najmłodszych lat.
Brak różnic w zdolnościach – różnice w motywacji
Badania neurobiologiczne i psychologiczne pokazują, że kobiety i mężczyźni mają podobne predyspozycje do empatii. To nie zdolności, ale motywacja do opieki jest różna – u kobiet silniejsza, u mężczyzn często tłumiona. Różnice te można zniwelować odpowiednimi bodźcami (np. nagrodą finansową za trafne odczytywanie emocji).
Wczesna socjalizacja chłopców
Już 6-letni chłopcy rzadziej niż dziewczynki mówią, że chcą być „mili i pomocni”, częściej – „najlepsi” i „zwycięscy”. Troska postrzegana jest jako zagrożenie dla męskości. Chłopcy, którzy internalizują stereotyp „opieka = kobiecość”, mniej cenią troskliwość u siebie i unikają zawodów opiekuńczych.
Paradoks równości płci
W krajach o wysokim poziomie równouprawnienia różnice w podejściu do opieki są większe. Choć kobiety zyskują władzę i autonomię (zmniejszenie segregacji pionowej), to jednocześnie częściej trafiają do zawodów opiekuńczych (zwiększenie segregacji poziomej). Przyczyną są zarówno bodźce ekonomiczne (niższe płace), jak i dominująca kultura indywidualizmu, która premiuje niezależność nad wspólnotowość – szczególnie u mężczyzn.
Brak uznania problemu
Niedostateczne zaangażowanie mężczyzn w opiekę nie jest społecznie postrzegane jako problem. Interwencje wspierające kobiety w STEM są powszechnie akceptowane, ale analogiczne działania na rzecz mężczyzn w sektorach opieki – już nie. Praca opiekuńcza bywa deprecjonowana, co tylko utrwala nierówność.
Dlaczego warto to zmienić?
- Dla mężczyzn: większe zaangażowanie w opiekę zwiększa dobrostan, jakość relacji, zdrowie psychiczne.
- Dla kobiet: partnerstwo w obowiązkach domowych odblokowuje ich możliwości zawodowe.
- Dla społeczeństwa: rosnące niedobory w zawodach opiekuńczych (pielęgniarki, nauczyciele) wymagają pełnego wykorzystania potencjału mężczyzn.
Co można zrobić?
- Przełamywać stereotyp, że opieka to domena kobiet.
- Pokazywać mężczyzn w rolach opiekuńczych jako wzorce.
- Uczyć chłopców empatii i troski już od najmłodszych lat.
- Wzmacniać społeczny prestiż zawodów opiekuńczych i męską identyfikację z nimi.
- Inwestować w edukację równościową na wzór działań wspierających kobiety w nauce.
Autorzy: Toni Schmader, Katharina Block
Niniejsze streszczenie odnosi się do artykułu Why Do Women Care More & Men Couldn’t Care Less?