Złoto od wieków uchodzi za symbol bogactwa i zabezpieczenie na trudne czasy. Dlaczego jest tak cenne? I co sprawia, że złoty pierścionek może być wart znacznie więcej niż kruszec, z którego został wykonany?

Złoto od stuleci jest cenionym materiałem jubilerskim. Przez pokolenia utrwaliło się przekonanie, że można je zachować na trudniejsze czasy i w razie potrzeby sprzedać. Takie podejście było szczególnie rozpowszechnione w czasach PRL, gdy złota biżuteria uchodziła za zabezpieczenie przed niepewnością gospodarczą.

Michał Myśliński z Instytutu Sztuki PAN zwraca jednak uwagę, że wyjątkowo wysoka wartość złota w ówczesnej Polsce wynikała także z odcięcia kraju od światowego rynku. Dlatego samo porównanie cen pierścionków sprzed kilkudziesięciu lat i współczesnych nie pozwala ocenić, czy złoto rzeczywiście straciło na wartości.

Cena kruszcu to zresztą tylko jeden z czynników decydujących o wartości przedmiotu. W przypadku sztabki liczy się przede wszystkim zawartość złota, natomiast na cenę biżuterii wpływają również projekt, kunszt wykonania i jej unikatowy charakter. „Sztabka złota nie ma żadnej wartości artystycznej i wolałbym kupić piękny wisior czy w ogóle biżuterię” – mówi Myśliński. Zachęca, by zwracać uwagę zwłaszcza na unikatowe wyroby rzemieślnicze, a nie tylko na biżuterię produkowaną masowo. Radzi również, by przed zakupem lub sprzedażą skonsultować się ze złotnikiem, który potrafi ocenić zarówno wartość materiału, jak i jakość wykonania oraz walory artystyczne przedmiotu.

Przy okazji przypomina, że historycznie złotnik i jubiler to był ten sam zawód. Jeszcze na początku XX wieku ten pierwszy zajmował się przede wszystkim wyrobami ze srebra, drugi zaś pracował głównie ze złotem i kamieniami szlachetnymi.

Jak wyceniać złoto? Co decyduje o wartości biżuterii i do czego, poza jubilerstwem, wykorzystuje się dziś ten metal? O tym Michał Myśliński z Instytutu Sztuki PAN opowiada w najnowszym odcinku podcastu „O co chodzi z tą nauką?”. Rozmowę prowadzi Weronika Puszkar. Najnowszego odcinka można posłuchać tutaj.

• biżuteria
• historia sztuki
• Instytut Sztuki PAN
• podcast
• Polska Akademia Nauk
• złotnictwo
• złoto