Emocje klimatyczne

Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu z cyklu „A o tym PAN słyszał?”, którego premiera odbędzie się w środę (19 lutego) o 18:00. Tym razem prof. Łukasz Okruszek porozmawia dr Małgorzatą Wierzbą i mgr Dominiką Zarembą z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie.

Nasze rozmówczynie prowadzą na co dzień badania w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, który jest największym nie uniwersyteckim centrum badań biologicznych w Polsce działającym pod egidą PAN. A rozmawiać będziemy o tym, czy istnieje taki konstrukt jak emocje klimatyczne i jeśli tak, to czym one są?

Badaczki opowiedzą o zidentyfikowanych i dominujących wśród ludzi emocjach klimatycznych, takich jak:

• poczucie bezsilności,
• poczucie winy,
• złość i irytacja,
• strach,
• czy nawet żałoba za przemijającym światem przyrody.

Co ciekawe, każda z emocji klimatycznych występuję w różnych natężeniach, dzięki czemu badaczki mogą wyróżnić skale tych emocji, od pogardy klimatycznej, cechującej denialistów, po proekologiczne działania, będące domeną aktywistów klimatycznych.

Badaczki zwrócą uwagę na ciekawą zależność, otóż to jakie emocje odczuwamy względem problemu zmian klimatycznych zależy od wielu czynników, min.:

• naszych postaw i osobistych przekonań
• wiedzy
• orientacja polityczna

I im bliżej potencjalnej katastrofy klimatycznej, tym bardziej postawy ludzi się polaryzują.

Które emocje motywują ludzi bardziej, a które mniej? Jak podkreślają rozmówczynie, są różne drogi do motywowania ludzi. Na jednych działa lęk klimatyczny, który tak naprawdę demotywuje do działania. Na innych działa złość klimatyczna. A na innych nadzieja klimatyczna. Niezależnie od tego, która z nich dominuje, to nie ma przełożenia na końcowy efekt. Każda z nich może być jednakowo skuteczna.

Tradycyjnie na koniec podcastu, goście podzielą się z słuchaczami swoimi rekomendacjami.

Rekomendacje:

• serwis Nauka o Klimacie, jako źródło rzetelnej wiedzy o zmianach klimatu
• książka Arety Szpury „Jak uratować świat? Czyli co dobrego możesz zrobić dla planety”
• książka dla młodszych odbiorców Aleksandry Woldańska-Płocińskiej pt. „Klimatomierz”

Gościnie:

• mgr Dominika Zaremba – w 2020 roku rozpoczęła studia doktoranckie w Laboratorium Obrazowania Mózgu w ramach projektu „Rozumienie wzorców reakcji emocjonalnych na zmiany klimatyczne i ich związku ze zdrowiem psychicznym i podejmowaniem działań na rzecz klimatu”. Uczestniczy w projekcie Narodowego Centrum Nauki pt. ”Mapowanie ludzkich emocji w obliczu zmian klimatycznych w relacji do zdrowia psychicznego oraz podejmowania działań”. Kierownikiem projektu jest prof. Artur Marchewka, a sam projekt realizowany jest przez 3 instytucje naukowe, wraz z partnerami SWPS i Norweskim Uniwersytetem Technicznym. W swych badaniach koncentruje się  na zastosowania nauk psychologicznych w technologii, terapii psychologicznej i diagnostyce, zmianach klimatu i powiązanej polityce społecznej.
• dr Małgorzata Wierzba – doktor w Pracowni Obrazowania Mózgu, Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN. W swych zainteresowaniach skupia się na neurokognitywistyce, emocjach, przetwarzaniu języka naturalnego, analizie danych, otwartej nauce. Laureatka i stypendystka wielu programów naukowych, min.: postdoc w ramach grantu GRIEG Narodowego Centrum Nauki, kierowniczka projektu w ramach grantu ETIUDA Narodowego Centrum Nauki i laureatka Stypendium Prezesa Polskiej Akademii Nauk na lata 2017/2018.

Obejrzyj odcinek:

• aktualności
• Nauki biologiczne i rolnicze
• Nauki humanistyczne i społeczne
• Polska Akademia Nauk
• popularyzacja