Z okazji Dnia Psa przypominamy artykuł Gabrieli Kurylewicz pt. “Pies filozoficzny. Na marginesie metafizyki Platona i Tomasza z Akwinu”, który ukazuje głębokie więzi między człowiekiem a jego czworonożnym przyjacielem. Platon i Tomasz z Akwinu, dwaj wielcy filozofowie, w swoich dziełach poruszają temat psów, nadając im wyjątkowe miejsce w swoich filozoficznych rozważaniach. Pies staje się symbolem przyjaźni, lojalności i duchowego wsparcia w filozofii tych dwóch myślicieli.
Platon i jego filozofia
Autorka opisując Platona zaprasza do fascynującej podróży przez różnorodne aspekty jego filozofii. Przedstawia teorię idei, muzyki oraz wynalezioną przez niego unikalną formę dialogu. Szczególnie interesujące są rozważania na temat twórczości, która według Platona polega na przeprowadzaniu z niebytu do bytu. Porównuje on sofistę do wilka, a filozofa do psa, co symbolizuje różnice między twórczością sofistyczną a filozoficzną. W dialogu „Państwo” pies staje się figurą filozofa, wiernego strażnika spraw duchowych. Artykuł ukazuje również wpływ Platona na późniejszych filozofów, takich jak Boecjusz, Proklos i Tomasz z Akwinu, oraz na jego ucznia Arystotelesa. To lektura, która z pewnością zainspiruje każdego miłośnika filozofii do głębszego zrozumienia myśli Platona i jej wpływu na rozwój filozofii.
Tomasz z Akwinu i jego filozoficzny pies
Kurylewicz skupia się następnie na Tomaszu z Akwinu i jego harmonizacji myśli Arystotelesa i Platona. Tomasz przedstawia niezwykłą więź między człowiekiem a psem, podkreślając jej głębokie podstawy metafizyczne. Dla psa człowiek jest tym, kim dla człowieka jest anioł, co otwiera nowe perspektywy w rozważaniach o poznaniu bytów duchowych. Tomaszowe traktaty, takie jak „O Bogu”, „O stworzeniu” czy „O aniołach”, pokazują, że jego filozofia jest otwarta na ogrom rzeczywistości materialnej i duchowej. Świat materialny według Tomasza to sekwencja królestw, które tworzą wielki mundus sensibilis – świat zmysłowy, a obok niego istnieje mundus intellectualis – świat duchowy. Tomasz czerpał inspiracje z „Timajosa” Platona, rozwijając wizję kosmicznego ładu, w którym każde stworzenie ma swoje miejsce i cel. Relacja człowieka z psem jest okazją do bycia bardziej ludzkim, a pies, jako wierny towarzysz, pomaga człowiekowi w dążeniu do dobra i poznania. To tekst, który zachęca do refleksji nad głębokimi więziami między człowiekiem a zwierzęciem oraz nad metafizycznymi podstawami tych relacji.
Przegląd filozoficzny. Nowa seria
Tekst pochodzi z numeru 2 z 2015 roku “Przeglądu Filozoficznego. Nowa Seria”, który poświęcony jest różnorodnym aspektom relacji między człowiekiem a zwierzętami. W artykułach poruszane są tematy od filozoficznych rozważań nad statusem zwierząt, przez etyczne i prawne aspekty ich traktowania, po kulturowe i historyczne konteksty tych relacji.
Wybrane artykuły:
- „Szowinizm gatunkowy, humanitaryzm i animalocentryzm” – Jan Woleński
- „Humanistyczny sens antropomorfizmu” – Łukasz Kowalik
- „Antrozoologia, albo przewartościowanie relacji ze zwierzętami” – Tadeusz Kaleta
- „Czy istnieją zwierzęta ze statusem osoby?” – Jacek Hołówka
- „Chrześcijaństwo a współczesne pojmowanie relacji człowiek – zwierzę” – Maciej Chlewicki
Numer Przeglądu Filozoficznego zatytułowany “Ludzie i zwierzęta” oferuje szerokie spektrum tematów związanych z relacjami człowieka i zwierząt, zachęcając do refleksji nad etycznymi, filozoficznymi i prawnymi aspektami tych relacji.