Innowacyjność, która się nie sprzedaje. Prof. Kleiber o nauce, polityce i sztucznej inteligencji.
Co łączy Order Orła Białego, Bundesligę tenisową i cyfrowe bliźniaki satelitów? Prof. Michał Kleiber, gość czwartego odcinka cyklu „Nauka mojej młodości”, opowiada o drodze naukowca, który łączył pracę badawczą z funkcją ministra nauki, prezesa Polskiej Akademii Nauk i doradcy prezydenta RP
Profesor w rozmowie z Karoliną Głowacką wskazuje bariery, które jego zdaniem skutecznie hamują rozwój innowacyjności w Polsce. Podkreśla brak współpracy między nauką a biznesem, niedostatek mechanizmów wspierających wdrażanie nowych rozwiązań oraz słabą obecność tematyki naukowej w debacie publicznej. Zwraca też uwagę na konieczność tworzenia przestrzeni do dialogu między specjalistami z różnych dziedzin. Marzy o popularnych programach telewizyjnych, w których naukowcy i przedsiębiorcy wspólnie analizują wyzwania innowacyjności. Tego typu inicjatyw, jak mówi, w Polsce wciąż brakuje.
Dużo miejsca poświęca sztucznej inteligencji. Jako jeden z pierwszych badaczy w Polsce zajmował się tą dziedziną, a dziś z rosnącym niepokojem obserwuje jej dynamiczny rozwój. Ostrzega przed zagrożeniami związanymi z dezinformacją i manipulacją, apelując o pilne wprowadzenie regulacji prawnych. Zwraca też uwagę na odpowiedzialność wielkich korporacji technologicznych za skutki społeczne wdrażanych przez nie narzędzi. Z jego inicjatywy przy Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN powstała właśnie Katedra UNESCO ds. Etyki Sztucznej Inteligencji.
W rozmowie pojawia się również refleksja na temat Unii Europejskiej. Prof. Kleiber dzieli się doświadczeniami z pracy w Brukseli i opowiada o kulisach zablokowania wniosku o wpisanie Stoczni Gdańskiej na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Krytycznie ocenia funkcjonowanie unijnych instytucji, wskazując na ich biurokratyczny paraliż, i wyraża obawy o przyszłość europejskiej wspólnoty. Jego zdaniem demokracja przeżywa poważny kryzys, a polityka coraz częściej oddziela się od rzeczywistych kompetencji i odpowiedzialności.
W bardziej osobistych fragmentach rozmowy profesor wspomina swoją sportową przeszłość, pasję do tenisa i biegów długodystansowych, doświadczenia z życia w Japonii i Kalifornii oraz rodzinne anegdoty. Opowiada o grze w zespole muzycznym, poznaniu żony na pustym peronie w Wigilię i o spekulacjach dotyczących pokrewieństwa z wiedeńskim dyrygentem Carlosem Kleiberem. Cytuje też Sobiesława Zasadę, który powiedział, że „prawdziwe życie zaczyna się po dziewięćdziesiątce”.
„Nauka mojej młodości” to cykl rozmów z wybitnymi uczonymi, realizowany przez Radio Naukowe we współpracy z Polską Akademią Nauk. Każdy odcinek to osobista opowieść o nauce, pasji oraz przemianach społecznych i cywilizacyjnych widzianych oczami badaczy, którzy przez dekady współtworzyli polską naukę.
Podcastu można posłuchać na stronie Radia Naukowego lub poniżej:
Profesor w rozmowie z Karoliną Głowacką wskazuje bariery, które jego zdaniem skutecznie hamują rozwój innowacyjności w Polsce