Coraz więcej kobiet kończy studia w zakresie STEM (nauki ścisłe, technologia, inżynieria, matematyka), ale często rezygnują z pracy w zawodzie. Aby temu przeciwdziałać, ważne jest zainteresowanie młodzieży naukami ścisłymi i zachęcanie dziewcząt do wyboru kariery w STEM. W Polsce kobiety stanowią 44,21% studentów na uczelniach technicznych, a na niektórych kierunkach, jak inżynieria biomedyczna, ich udział przekracza 60%.
Wzrost liczby kobiet na politechnikach jest wspierany przez programy edukacyjne i inicjatywy popularyzujące nauki ścisłe. Przykładem jest Fundacja Zwolnieni z Teorii, która wspiera edukacyjne inicjatywy młodych osób w ramach projektu „Energia w nauce”. Projekty takie jak „Poczuj Chemię do Nauki 2.0” promują STEM wśród młodzieży, organizując warsztaty, tworząc magazyny popularnonaukowe i podcasty.
Ważne jest łamanie stereotypów i pokazywanie dziewczynom, że nadają się do nauk ścisłych. Kluczowe jest również tworzenie elastycznych ścieżek kariery, które pozwalają na łączenie pracy naukowej z życiem prywatnym, oraz zwiększenie liczby kobiet na stanowiskach kierowniczych.
Jak można przeciwdziałać “wypadaniu” kobiet z rynku pracy w zawodach inżynierskich?
Prof. dr hab. Agnieszka Wilczewska, z Wydziału Chemii Uniwersytetu w Białymstoku:
To chyba najtrudniejsze pytanie. I choć na Wydziale Chemii nie widzimy z tym problemu, to problem jest i to poważny. Moim zdaniem konieczne jest tworzenie elastycznych ścieżek kariery, pozwalających na łączenie pracy naukowej z życiem prywatnym. Ważne jest zwiększenie liczby kobiet na stanowiskach kierowniczych w nauce, przemyśle technologicznym, jak również w radach naukowych, radach nadzorczych przedsiębiorstw. Może to wpłynąć na zmianę nastawienia młodych kobiet do obrania trudnej, choć pasjonującej, ścieżki kariery. Kluczowe jest zatem systemowe wsparcie, promowanie pozytywnych wzorców i tworzenie przyjaznego środowiska pracy. Uważam, że obecne systemy wsparcia są niewystarczające i często demotywujące. Jednakże wsparcie systemowe niewiele zmieni, jeżeli nie będziemy eliminować barier związanych ze stereotypowym podejściem do roli kobiety i tzw. „męskich zawodów”. A to jest możliwe dzięki edukacji na wszystkich szczeblach, równym traktowaniu oraz wyrównaniu zarobków na tych samych stanowiskach.
5 marca 2025 r. Ministerstwo Aktywów Państwowych wskazało wytyczne dotyczące wsparcia rozwoju zawodowego kobiet oraz implementacji Dyrektywy Women on Boards w spółkach z udziałem Skarbu Państwa. Tego typu dyrektywy mają wspierać wprowadzanie nowych standardów pod względem równości płci na polskim rynku pracy.
Jakub Jaworowski, Minister Aktywów Państwowych
Inicjatywy wspierające rozwój zawodowy kobiet są ważne dla budowania nowoczesnego, opartego na równości i różnorodności społeczeństwa oraz zwiększają potencjał rozwoju i innowacji w przedsiębiorstwach. Zapewnienie równych szans dla pracowników bez względu na płeć to jeden z kluczowych elementów nowoczesnego zarządzania, podnoszenia jakości kultury organizacyjnej oraz standardów nadzoru właścicielskiego.
Systemowe wsparcie, promowanie pozytywnych wzorców i tworzenie przyjaznego środowiska pracy są niezbędne. Edukacja na wszystkich szczeblach, równe traktowanie oraz wyrównanie zarobków mogą pomóc w eliminowaniu barier związanych ze stereotypami płciowymi.
Zwolnieni z Teorii
Ogólnopolska olimpiada z projektów społecznych. Powstała w 2014 roku, by dać każdemu młodemu człowiekowi możliwość tworzenia własnych projektów społecznych i nabywania kompetencji przyszłości, takich jak: współpraca, komunikacja czy przywództwo. Olimpiada polega na współpracy uczestników poprzez platformę internetową www.zwolnienizteorii.pl, opartą o nowoczesną metodę nauczania polegającą na tym, że robiąc prawdziwy projekt społeczny, rozwija się praktyczne kompetencje potrzebne w życiu zawodowym. W ramach olimpiady organizowane są również programy partnerskie, jednym z nich jest właśnie “Energia w Nauce”. Program przygotowany we współpracy z firmą Enea wspiera młodzież w realizacji projektów edukacyjnych, w tym projektów z zakresu STEM.
Inicjatywy wspierające rozwój zawodowy kobiet są ważne dla budowania nowoczesnego, opartego na równości i różnorodności społeczeństwa oraz zwiększają potencjał rozwoju i innowacji w przedsiębiorstwach.