Mikrokosmos w jogurcie, robot ratowniczy, jak z NASA, i DNA wyciągane z owoców – to tylko część atrakcji, które przygotowały instytuty Polskiej Akademii Nauk na tegoroczny Piknik Naukowy
W sobotę 10 maja PGE Narodowy zamieni się w wielkie laboratorium. Podczas 28. Pikniku Naukowego, organizowanego przez Centrum Nauki Kopernik i Polskie Radio, będzie można zajrzeć w głąb komórki, podpatrzyć robota mobilnego w akcji i samodzielnie wyizolować DNA.
Hasło przewodnie tegorocznej edycji – „Ale Kosmos!” – naukowcy z PAN potraktowali z rozmachem, sięgając zarówno po tematykę związaną z eksploracją wszechświata, jak i po metaforyczne odkrywanie „nieznanych światów” tu, na Ziemi.
Mikroświat do jedzenia
Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN z Olsztyna zaprasza na pokaz zatytułowany „Mikrokosmos naszej diety”, podczas którego będzie można dowiedzieć się, jak drobnoustroje – bakterie i drożdże – od setek lat pracują na smak, zapach i trwałość naszych ulubionych produktów.
Uczestnicy zobaczą, czym różnią się kefir, jogurt i maślanka, poznają procesy fermentacji oraz dowiedzą się, jak samodzielnie kisić warzywa i owoce.
W drugim pokazie – „Kosmiczna żywność” – naukowcy opowiedzą o liofilizacji, czyli technologii wykorzystywanej m.in. do przygotowywania posiłków dla astronautów. Będzie można zobaczyć m.in. „kosmiczną jajecznicę” i bigos oraz sprawdzić, jak odróżnić produkt liofilizowany od suszonego. Wszystko po to, by zrozumieć, jak utrwala się żywność na… 30 lat.
DNA, które naprawdę można zobaczyć
Biolodzy molekularni z Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych (IMoL PAN) pokażą, jak wyizolować DNA z owoców – i przekonają, że ta molekuła życia to coś, co naprawdę da się zobaczyć gołym okiem. Dla najmłodszych przygotowano specjalne stanowiska, gdzie będzie można prześledzić, jak kodowana i przekazywana jest informacja genetyczna.
Drugi pokaz tej samej instytucji poświęcono niepozornemu, ale niezwykle zasłużonemu stworzeniu: nicieniowi glebowemu. To dzięki badaniom na nim przyznano kilka Nagród Nobla. Uczestnicy poznają, jak to mikroskopijne zwierzę pomogło zrozumieć podstawowe procesy biologiczne, w tym mechanizmy starzenia się i dziedziczenia.
Roboty ratownicze i hałas w próżni
Swoje stoisko przygotowuje również Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN – jeden z największych instytutów technicznych w Polsce. Atrakcji nie zabraknie: będzie można obejrzeć w akcji czworonożnego robota mobilnego Unitree Go2, który odwzorowuje otoczenie i tworzy cyfrowe mapy terenu. To urządzenie może mieć zastosowanie w ratownictwie i eksploracji terenów niedostępnych.
Zainteresowani technologią będą mogli także zobaczyć, jak działają drukarki 3D wykorzystujące światłoutwardzalną żywicę, poznają robotyczne manipulatory, a nawet spróbują skonstruować coś przy pomocy automatycznych ramion.
Nie zabraknie też doświadczeń fizycznych – na przykład eksperymentu, który udowadnia, że w próżni… nie da się krzyczeć. Uczestnicy będą mogli się przekonać, jak brzmi (a raczej: nie brzmi) dźwięk w warunkach kosmicznych.
Nauka z bliska i na serio
Na stoisku IPPT PAN będzie można także zajrzeć do świata niewidzialnego gołym okiem dzięki kamerze termowizyjnej, zbudować modele cząsteczek chemicznych, zobaczyć jak ultradźwięki pokonują barierę krew-mózg, a nawet wziąć udział w misji ratunkowej: ocalić szczura-kosmonautę.
Tegoroczny Piknik to nie tylko okazja do eksperymentowania, ale też spotkania z naukowcami – twórcami wynalazków, badaczami życia i materii, którzy na co dzień pracują w laboratoriach Polskiej Akademii Nauk.
–
28. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik
📅 10 maja 2025 (sobota)
📍 PGE Narodowy, Warszawa
🎫 Wstęp wolny