Nauka i solidarność. Dr. Oleksii Bezkrovnyi z nagrodą im. Artura Rojszczaka
Dr Oleksii Bezkrovnyi z Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN we Wrocławiu został tegorocznym laureatem Nagrody im. Artura Rojszczaka. Doceniono zarówno jego wkład w rozwój badań nad katalizatorami, jak i zaangażowanie w pomoc humanitarną dla Ukrainy
W pracy naukowej dr Bezkrovnyi zajmuje się katalizatorami opartymi na tlenku ceru, wykorzystywanymi m.in. w reakcjach utleniania. Jak wyjaśnia, jego celem jest również tworzenie nowych, bardziej wydajnych materiałów do tzw. reformingu metanu, umożliwiającego produkcję wodoru. „Moje badania koncentrują się na nanocząstkach rutenu osadzanych na nośnikach tlenkowych. To alternatywa dla złota – tańsza i bardziej wszechstronna” – mówi Bezkrovnyi.
W swojej pracy łączy podejście modelowe i praktyczne: analizuje zarówno dobrze zdefiniowane cienkowarstwowe struktury, jak i katalizatory proszkowe. Dzięki temu może badać powiązania między składem, strukturą a funkcjonalnością materiałów. Jego odkrycia dotyczące niestabilności rutenu przyczyniły się do lepszego zrozumienia degradacji katalizatorów. To istotne, bo efektywniejsze katalizatory mogą przyczynić się do rozwoju technologii produkcji wodoru, który jest uznawany za jedno z kluczowych paliw niskoemisyjnych. Poprawa trwałości i wydajności katalizatorów stosowanych w reformingu metanu może mieć bezpośrednie przełożenie na zmniejszenie emisji i zwiększenie dostępności przyjaznych środowisku technologii.
Badania z misją społeczną
Nagroda im. Artura Rojszczaka przyznawana jest młodym uczonym, którzy poza wybitnym dorobkiem naukowym wykazują się humanistyczną postawą i aktywnością społeczną. W przypadku dr. Bezkrovnyiego doceniono m.in. jego działania na rzecz pomocy ofiarom wojny w Ukrainie.
Od początku konfliktu organizował zbiórki odzieży, żywności i leków w swoim instytucie, które trafiały do potrzebujących w rejonie Charkowa. „Uznaliśmy, że wiele osób ma rzeczy, które mogą już im się nie przydać, a tam są bardzo potrzebne. Dzięki wsparciu dyrekcji zorganizowaliśmy zbiórkę, a przekazane dary trafiły do lokalnych wolontariuszy” – tłumaczy naukowiec.
Dr Bezkrovnyi aktywnie działa również na rzecz zachowania ciągłości badań naukowych w Ukrainie. Pomagał koleżankom i kolegom zza naszej wschodniej granicy w organizacji krótkoterminowych pobytów studyjnych w Polsce. We Wrocławiu gościł m.in. dr. Stanislava Lytvyna z Instytutu Patona w Kijowie, umożliwiając mu realizację pomiarów mikroskopowych.
„Uważam, że mimo wojny trzeba kontynuować badania. Nauka nie może się zatrzymać. To ona decyduje o przyszłości” – podkreśla Bezkrovnyi. Regularnie wykonuje on także pomiary transmisyjnej mikroskopii elektronowej dla ukraińskich zespołów badawczych, m.in. z Instytutu Fizyki Niskich Temperatur i Inżynierii im. B. Verkina w Charkowie.
Nagroda z przesłaniem
Nagroda im. Artura Rojszczaka została ustanowiona przez Klub Stypendystów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, aby upamiętnić tragicznie zmarłego filozofa i znawcę myśli Franza Brentany. Dr Rojszczak był nie tylko badaczem, ale także inicjatorem projektów wspierających młodych uczonych. Nagroda wyróżnia tych, którzy łączą osiągnięcia naukowe z etycznym zaangażowaniem i gotowością do przekraczania granic swojej specjalizacji.