Nowi członkowie PAN wybrani

Podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego PAN w dniu 26 czerwca odbyły się wybory nowych członków rzeczywistych i członków korespondentów Polskiej Akademii Nauk, Wybrani naukowcy dołączą do grona ponad 300 badaczek i badaczy wyróżniających się szczególnym dorobkiem naukowym oraz autorytetem w środowisku akademickim

Prof. Marek Konarzewski, prezes PAN, wyraził ogromną satysfakcję z powitania 45 wybitnych badaczy, których dorobek naukowy stanowi istotny wkład w rozwój kluczowych dyscyplin naukowych, zarówno w skali krajowej, jak i międzynarodowej. Podkreślił, że ich jednostkowe dokonania, choć różnorodne tematycznie i metodologicznie, składają się na spójną, imponującą całość, która umacnia pozycję Polski na mapie światowej nauki.

Dariusz Jemielniak podkreślił, że wybory nowych członków i czlonkiń Akademii to ważny moment nie tylko dla korporacji, ale dla nauki polskiej. Polska Akademia Nauk pełni szczególną rolę w systemie nauki – nadzór nad jej działaniem sprawuje Prezes Rady Ministrów, składa się z osób z wybitnym dorobkiem naukowym zarówno z uczelni, jak i instytutów i innych jednostek badawczych oraz stanowi silny głos w debacie publicznej o polityce naukowej. Osobiście cieszę się, że Akademia zaczyna dostrzegać wagę nowych technologii – jednym z wybranych jest prof. Stefan Dziembowski, wybitny informatyk i kryptolog. Rola nowych dyscyplin, jak AI, będzie w kolejnych latach rosnąć – odpowiednio musi reagować na to nasze środowisko. Odczuwam także satysfakcję z powodu zwiększającej się liczby byłych członków Akademii Młodych Uczonych. Do tej pory, wraz ze mną było czterech „emerytowanych” członków AMU wśród członków PAN, teraz dołączyło czworo kolejnych: Michał Wierzchoń, Dominik Dorosz, Marcin Stępień i Michał Zatoń.

Członkowie rzeczywiści

Do grona członków rzeczywistych dołączyli w wyniku wyborów dołączyło 30 dotychczasowych członków korespondentów:

• prof. Andrzej Bartoszewicz, specjalista z zakresu automatyki, elektroniki i elektrotechniki z Politechniki Łódzkiej
• prof. Barbara Bilińska, biolożka związana z Uniwersytetem Jagiellońskim PAN
• prof. Hanna Bogucka, zajmująca się informatyką techniczną i telekomunikacją z Politechniki Poznańskiej
• prof. Grażyna Borkowska, literaturoznawczyni z Instytutu Badań Literackich PAN
• prof. Andrzej Buko, archeolog z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN
• prof. Andrzej Friszke, historyk związany z Instytutem Studiów Politycznych PAN
• prof. Tomasz Grodzicki, reprezentujący nauki medyczne z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
• prof. Paweł Kisielow, reprezentujący nauki medyczne z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN
• prof. Bożena Kostek, której domeną jest informatykę techniczna i telekomunikacja z Politechniki Gdańskiej
• prof. Jan Kotwica, specjalizujący się w dziedzinie nauk weterynaryjnych naukowiec z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN
• prof. Stanisław Mazur, reprezentujący nauki o Ziemi i środowisku z Instytutu Nauk Geologicznych PAN
• prof. Michał Mrozowski, specjalista w zakresie automatyki, elektroniki i elektrotechniki z Politechniki Gdańskiej
• prof. Krzysztof Narkiewicz, reprezentujący nauki medyczne z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
• prof. Krzysztof Nowak, specjalista z zakresu nauk biologicznych i weterynaryjnych z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
• prof. Henryk Okarma, biolog z Instytutu Ochrony Przyrody PAN i Uniwersytetu Jagiellońskiego
• prof. Wiesław Oleszek, specjalista z zakresu rolnictwa i ogrodnictwa z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB
• prof. Grzegorz Opolski, reprezentujący nauki medyczne z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
• prof. Wiesław Ostachowicz, zajmujący się inżynierią mechaniczną z Instytutu Maszyn Przepływowych PAN
• prof. Mariusz Piskuła, specjalista w zakresie technologii żywności i żywienia z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN
• prof. Janusz Rybakowski, reprezentujący nauki medyczne z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu
• prof. Piotr Salwa, literaturoznawca z Uniwersytetu Warszawskiego
• prof. Marek Samoć, specjalizujący się fizykochemii, optyce nieliniowej, nanofotonice, związany z Politechniką Wrocławską
• prof. Józef Spałek, fizyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego
• prof. Kazimierz Strzałka, biolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego
• prof. Alfred Uchman, reprezentujący nauki o Ziemi i środowisku z Uniwersytetu Jagiellońskiego
• prof. Ireneusz Walaszczyk, reprezentujący nauki o Ziemi i środowisku z Uniwersytetu Warszawskiego
• prof. Grzegorz Węgrzyn, biolog z Uniwersytetu Gdańskiego
• prof. Andrzej Więcek, reprezentujący nauki medyczne z Śląskiego Uniwersytetu Medycznego
• prof. Arkadiusz Wójs, fizyk z Politechniki Wrocławskiej
• prof. Romuald Zabielski, specjalista z zakresu weterynarii ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego

Członkowie korespondenci

Spośród zgłoszonych kandydatów członkowie Polskiej Akademii Nauk dokonali kooptacji 45 nowych członków korespondentów PAN:

• prof. Zbigniew Błocki, specjalista w zakresie matematyki zajmujący się analizą zespoloną,
• prof. Leonora Maria Bużańska, specjalistka w zakresie nauk medycznych zajmująca się neurobiologią, biologią komórki, indukowanymi pluripotencjalnymi komórkami macierzystymi (iPSC), bioinżynierią komórek macierzystych, organoidami mózgu oraz modelowaniem chorób neurorozwojowych i neurodegeneracyjnych,
• prof. Kazimierz Darowicki, specjalista w zakresie inżynierii chemicznej zajmujący się inżynierią korozyjną,
• prof. Dominik Dorosz, specjalista w zakresie nauk chemicznych zajmujący się fotoniką, optoelektroniką, materiałami optycznymi i optogenetyką,
• prof. Marcin Drąg, specjalista w zakresie nauk chemicznych zajmujący się chemią kombinatoryczną, chemią peptydów, bioobrazowaniem, proteomiką chemiczną, chemią biologiczną, biochemią i chemią bioorganiczną,
• prof. Józef Dulak, specjalista w zakresie nauk biologicznych zajmujący się biotechnologią medyczną, biologią molekularną i biochemią,
• prof. Stefan Dziembowski, specjalista w zakresie informatyki zajmujący się kryptografią i technologią blockchain,
• prof. Mirosława El Fray, specjalistka w zakresie inżynierii materiałowej zajmująca się inżynierią polimerów i biomateriałów,
• prof. Magdalena Frąc, specjalistka w zakresie rolnictwa i ogrodnictwa zajmująca się mikrobiologią środowiskową, ochroną środowiska oraz biologią molekularną i mikrobiologią,
• prof. Tomasz Guzik, specjalista w zakresie nauk medycznych zajmujący się kardiologią, chorobami wewnętrznymi, alergologią, immunologią, biologią molekularną oraz farmakologią,
• prof. Andrzej Mariusz Jagodziński, specjalista w zakresie nauk leśnych zajmujący się ekologią lasu, dendrologią, ekologią roślin, ekologią funkcjonalną, ekofizjologią i ochroną przyrody,
• prof. Jacek Jassem, specjalista w zakresie nauk medycznych zajmujący się onkologią,
• prof. Jacek Ryszard Jaworski, specjalista w zakresie nauk biologicznych zajmujący się biologią komórkową i molekularną oraz neurobiologią,
• prof. Sergiusz Jóźwiak, specjalista w zakresie nauk medycznych zajmujący się neurologią dziecięcą oraz pediatrią,
• prof. Grażyna Jurkowlaniec, specjalistka w zakresie nauk o sztuce zajmująca się historią sztuki średniowiecznej i nowożytnej,
• prof. Maciej Karwowski, specjalista w zakresie pedagogiki zajmujący się pedagogiką twórczości, psychologią edukacji i metodologią badań społecznych,
• prof. Rafał Kowalczyk, specjalista w zakresie nauk biologicznych zajmujący się ekologią,
• prof. Krzysztof Kulpa, specjalista w zakresie informatyki technicznej i telekomunikacji zajmujący się telekomunikacją, cyfrowym przetwarzaniem sygnałów i radiolokacją,
• prof. Marek Kuś, specjalista w zakresie nauk fizycznych zajmujący się fizyką teoretyczną i matematyczną,
• prof. Mariusz Lamentowicz, specjalista w zakresie nauk o Ziemi i środowisku zajmujący się paleoekologią i ekologią mokradeł,
• prof. Władysław Lasoń, specjalista w zakresie nauk farmaceutycznych zajmujący się neurofarmakologią,
• prof. Andrzej Leder, specjalista w zakresie filozofii zajmujący się filozofią kultury, filozofią polityki, filozofią historii, filozofią ekonomii, filozofią poststrukturalistyczną oraz psychoanalizą jako antropologią filozoficzną,
• prof. Piotr Ładyżyński, specjalista w zakresie inżynierii biomedycznej zajmujący się telemedycyną, sztucznymi narządami wewnętrznymi, informatyką medyczną oraz biopomiarami,
• prof. Jacek Mańdziuk, specjalista w zakresie informatyki technicznej i telekomunikacji zajmujący się informatyką techniczną i telekomunikacją, sztuczną inteligencją, uczeniem maszynowym oraz inteligencją obliczeniową,
• prof. Stanisław Mrówczyński, specjalista w zakresie nauk fizycznych zajmujący się fizyką wysokoenergetycznych zderzeń jądrowych i plazmy kwarkowo-gluonowej, kwantową teorią pola oraz fizyką cząstek elementarnych,
• prof. Wojciech Niżański, specjalista w zakresie weterynarii zajmujący się biologią rozrodu zwierząt, technikami wspomaganego rozrodu, zaawansowaną diagnostyką i terapią zaburzeń płodności oraz biotechnikami rozrodu,
• prof. Katarzyna Pernal, specjalistka w zakresie nauk fizycznych zajmująca się metodami chemii kwantowej i obliczeniowej,
• prof. Grzegorz Pietrzyński, specjalista w zakresie astronomii zajmujący się astrofizyką,
• prof. Piotr Pruszczyk, specjalista w zakresie nauk medycznych zajmujący się angiologią oraz chorobami serca i naczyń,
• prof. Krzysztof Pyrć, specjalista w zakresie nauk biologicznych zajmujący się wirusologią, biologią komórki i biologią molekularną,
• prof. Leszek Sirko, specjalista w zakresie nauk fizycznych zajmujący się fizyką zjawisk nieliniowych, optyką kwantową, fizyką atomową oraz chaosem kwantowym i falowym,
• prof. Krzysztof Adam Sobczak, specjalista w zakresie nauk biologicznych zajmujący się biologią RNA, neurobiologią, genetyką molekularną i biotechnologią,
• prof. Zbigniew Sojka, specjalista w zakresie nauk chemicznych zajmujący się eksperymentalną i teoretyczną katalizą heterogeniczną, chemią materiałów, chemią powierzchni, spektroskopią, mikroskopią elektronową, modelowaniem molekularnym oraz termodynamiką i kinetyką ab initio,
• prof. Marcin Stępień, specjalista w zakresie nauk chemicznych zajmujący się chemią organiczną,
• prof. Marta Szachniuk, specjalistka w zakresie informatyki technicznej i telekomunikacji zajmująca się bioinformatyką,
• prof. Piotr Tryjanowski, specjalista w zakresie nauk biologicznych zajmujący się ekologią i etologią,
• prof. Paweł Valde-Nowak, specjalista w zakresie archeologii zajmujący się archeologią prehistoryczną,
• prof. Jerzy Weyman, specjalista w zakresie matematyki zajmujący się geometrią algebraiczną, teorią reprezentacji grup algebraicznych i algebr oraz teorią niezmienników,
• prof. Michał Wierzchoń, specjalista w zakresie psychologii zajmujący się badaniami nad świadomością, psychologią poznawczą, filozofią umysłu i neuronauką poznawczą,
• prof. Aneta Wojdyło, specjalistka w zakresie technologii żywności i żywienia zajmująca się technologią owoców i warzyw,
• prof. Lucyna Alicja Woźniak, specjalistka w zakresie nauk medycznych zajmująca się metabolomiką, biologią molekularną GDM, chorobami nowotworowymi, lipidomiką-remodelingiem błon komórkowych, przeciwwirusową i przeciwnowotworową aktywnością fitozwiązków oraz chemią bioorganiczną,
• prof. Michał Wojciech Woźniak, specjalista w zakresie informatyki technicznej i telekomunikacji zajmujący się sztuczną inteligencją, uczeniem maszynowym i klasyfikacją wzorców,
• prof. Sławomir Zadrożny, specjalista w zakresie informatyki technicznej i telekomunikacji zajmujący się sztuczną inteligencją, inteligencją obliczeniową, przetwarzaniem informacji, bazami danych i wspomaganiem podejmowania decyzji,
• prof. Michał Zatoń, specjalista w zakresie nauk o Ziemi i środowisku zajmujący się geologią i paleontologią,
• prof. Tomasz Zdrojewski, specjalista w zakresie nauk medycznych zajmujący się zdrowiem publicznym.

Nowi członkowie PAN w Academii

Członkowie Akademii wybrani w czerwcu 2025 roku w przeszłości przyjmowali zaproszenia do publikowania w naszym magazynie i portalu. Już w pierwszym numerze, wydanym w 2005 roku jedną z autorek była prof. Leonora Bużańska! Artykuł przekonywał, że krew pępowinowa nie staje się bezużyteczna po narodzinach dziecka. W przyszłości może służyć jako źródło „części zamiennych” dla ludzi. O pracy wirusologa i wyzwaniach w kontekście zmian klimatycznych opowiedział prof. dr hab. Krzysztof Pyrć, w wywiadzie udzielonym do numeru 2/2024 “Zdrowie”, zaś w numerze 1/2024 “Polska w świecie” prof. Grzegorz Pietrzyński opisał teleskopy polskiego obserwatorium, które dzięki wyjątkowej lokalizacji dają możliwość prowadzenia obserwacji kosmosu na niespotykaną dotąd skalę.  W cyklu podcastów “A o tym PAN słyszał?” prof. Marcin Drąg przedstawił nowo powstającą dziedzinę nauki chemię biologiczną. Z kolei prof. Rafał Kowalczyk na łamach Academii w 2018 roku pisał o potrzebie zmiany postrzegania puszczy.