Piramidy, zuchwali rabusie grobowców, geniusz Imhotepa i polscy badacze w Sakkarze. W najnowszym odcinku Radia Naukowego prof. Karol Myśliwiec, jeden z najwybitniejszych polskich egiptologów, opowiada o tajemnicach starożytności i urokach pracy archeologa

Historia starożytnego Egiptu obejmuje ponad trzy tysiące lat. Choć trudno w to uwierzyć, Kleopatra żyła w czasach bliższych iPhone’a i TikToka niż budowniczym piramidy Cheopsa. Tak ogromna rozpiętość czasowa sprawia, że badacze starożytności muszą być stale gotowi na zaskoczenia. – Archeolog nigdy nie wie, co odkryje następnego dnia. Nie istnieje jedna metoda, którą można zastosować wszędzie. Za każdym razem trzeba ją tworzyć na nowo, by nie zaszkodzić zabytkom – mówi prof. Myśliwiec.

W podcaście usłyszymy o tajemnicach konstrukcji piramid – o tym, jak ich architekci musieli planować nie tylko rampy transportowe, lecz także pułapki i zmyłki dla rabusiów. Plądrowanie grobowców nie jest bowiem wynalazkiem nowoczesności: już w starożytności stanowiło zorganizowaną działalność, w którą nierzadko zamieszane były osoby odpowiedzialne za ochronę nekropolii.

Prof. Karol Mysliwiec. Wikimedia Commons

Polska szkoła w Sakkarze

Choć Polska nie prowadzi obecnie w Egipcie dużych misji wykopaliskowych, nasi archeolodzy są obecni w niemal każdej zagranicznej ekspedycji. – Pod względem metodologicznym polska szkoła należy do najlepszych na świecie i taką cieszy się opinią – podkreśla egiptolog.

Prof. Myśliwiec od dekad związany jest z badaniami w Sakkarze. W rozmowie opowiada o planowanej polskiej misji w grobowcu faraona Szepseskafa, na którą trwa zbiórka środków. 

Podcast to również okazja, by poznać mniej oczywiste aspekty starożytnej kultury. Profesor wyjaśnia, czym był „nekrosnobizm” i kim był rajs – organizator prac przy budowie grobowców. Szczególne miejsce zajmuje Imhotep, pierwszy znany z imienia architekt piramidy schodkowej Dżesera, którego koncepcje zrewolucjonizowały egipskie budownictwo.

Procesja ofiarna na reliefie grobowym w Sakkarze, Egipt. Wikimedia Commons

Rozmowa dotyka też współczesności: jeszcze niedawno Egipcjanie patrzyli z dystansem na europejskie fascynacje starożytnością, dziś nowe Muzeum Egipskie w Kairze ma ambicję stać się światowym centrum badań i popularyzacji tej cywilizacji.

Czy każdy archeolog marzy o odkryciu nieznanego grobu faraona? – Najszczęśliwszy jestem, gdy znajduję coś, o czym nie miałem pojęcia, że istnieje – przyznaje prof. Myśliwiec. Każdy fragment ceramiki czy hieroglif może okazać się kluczem do nieznanej historii. I o tym opowiada najnowszy odcinek Radia Naukowego.

Piramida Łamana w Dahszurze, Egipt – zbudowana za panowania faraona Snofru, ojca Cheopsa. W połowie planowanej wysokości ok. 105 m budowla zaczęła pękać, więc kąt nachylenia zmniejszono z 54° do 43°, co nadało jej charakterystyczny kształt.
Fot. Marie Thérèse Hébert & Jean Robert Thibault, Wikimedia Commons

Do odsłuchania TUTAJ

Przejdź do treści