Warszawa gospodarzem konferencji ALLEA o przyszłości nauki i wolności akademickiej

27 maja w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie odbędzie się międzynarodowa konferencja pt. „Towards a Futureproof European Research Area: Boosting Trust, Integrity, and Resilience”. Wydarzenie organizowane jest w ramach Zgromadzenia Ogólnego ALLEA – Europejskiej Federacji Akademii Nauk, które potrwa od 26 do 29 maja. Gospodarzem konferencji jest Polska Akademia Nauk we współpracy z Instytutem Geofizyki PAN oraz ALLEA

To ważne wydarzenie dla europejskiego środowiska naukowego – po raz drugi w ponad 30-letniej historii organizacji Zgromadzenie Ogólne ALLEA odbędzie się w Polsce. Poprzednio miało to miejsce w Krakowie, 20 lat temu. 

ALLEA (All European Academies) to europejska federacja zrzeszająca akademie nauk z ponad 40 krajów, reprezentująca kilkadziesiąt instytucji i setki tysięcy naukowców. Organizacja została założona w 1994 r. i pełni rolę platformy współpracy między środowiskami naukowymi w Europie, wspierając rozwój badań, standardów etycznych oraz wolności akademickiej. Działa również jako głos doradczy w sprawach polityki naukowej na poziomie europejskim, promując rzetelność badań i integrację Europejskiej Przestrzeni Badawczej.

– Tegoroczne Zgromadzenie odbywa się w momencie naznaczonym napięciami geopolitycznymi, niepewnością gospodarczą i rosnącą presją na instytucje naukowe i wolność akademicką. Hasło przewodnie Zgromadzenia „Towards a Futureproof European Research Area: Boosting Trust, Integrity, and Resilience” jest wyraźnym sygnałem, jakie są kierunki dążenia europejskiej nauki, której Polska jest dojrzałym i aktywnym uczestnikiem” – mówi Academii Agnieszka Stefaniak-Hrycko, dyrektor Biura Współpracy z Zagranicą PAN. 

Warszawska konferencja będzie poświęcona kluczowym wyzwaniom związanym z funkcjonowaniem Europejskiej Przestrzeni Badawczej oraz przyszłości nauki w Europie. Dyskusje będą koncentrować się wokół wolności akademickiej, autonomii instytucjonalnej, rzetelności badań naukowych oraz odpowiedzialnego prowadzenia badań, a także odporności środowiska naukowego na różnego rodzaju kryzysy.

Wśród zaproszonych gości znaleźli się wybitni przedstawiciele świata nauki i polityki naukowej, m.in. Krzysztof Pyrć, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Barbara Prainsack, profesor Uniwersytetu Wiedeńskiego i przewodnicząca Europejskiej Grupy ds. Etyki w Nauce i Nowych Technologiach oraz Robbert Dijkgraaf, prezes-elekt Międzynarodowej Rady Naukowej.

– Jeśli mówimy o konkretnych inicjatywach, to z pewnością trzeba znów odnieść się do poziomu finansowania badań naukowych. Bez zwiększenia nakładów na naukę trudno będzie podejmować nowe działania i skutecznie wzmacniać pozycję Polski w Europejskiej Przestrzeni Badawczej. To zresztą pozostaje jednym z podstawowych wyzwań Polski na tle państw unijnych – mówi nam Agnieszka Stefaniak-Hrycko. Podkreśla, że „lista działań, które jako kraj powinniśmy wzmacniać, jest bardzo długa, ale przede wszystkim, potrzebujemy większej gotowości polskich instytucji do podejmowania roli koordynatorów projektów europejskich, a nie wyłącznie partnerów”. – Konieczne jest także zwiększenie obecności i rozpoznawalności polskich naukowców w konkursach European Research Council, ponieważ to właśnie tam buduje się międzynarodowa widoczność doskonałości naukowej.

Zdaniem Agnieszki Stefaniak-Hrycko kolejnym ważnym elementem jest nie tylko przyciąganie młodych talentów naukowych, ale także zatrzymywanie ich w Polsce. – W PAN działają szkoły doktorskie, w których osoby z zagranicy stanowią ponad połowę doktorantów, jednak znaczna część z nich na dalszym etapie kariery znika z polskiego systemu nauki. To pokazuje, że samo umiędzynarodowienie rekrutacji nie wystarczy. Potrzebne są jeszcze atrakcyjne i stabilne warunki dalszego rozwoju naukowego – mówi Stefaniak-Hrycko .

Podczas wydarzenia nastąpi uroczyste wręczenie prestiżowej nagrody ALLEA Madame de Staël Prize. W tym roku laureatką została Maria Leptin, przewodnicząca Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych, a laudację wygłosi Christiane Nüsslein-Volhard, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.

• aktualności
• Polska Akademia Nauk