Sześć cząsteczek, które mogą przewidzieć, jak długo będziemy żyć

Dlaczego niektórzy ludzie żyją dłużej niż inni? Nowe badania Uniwersytetu Minnesoty i Uniwersytetu Duke’a, opublikowane w czasopiśmie Aging Cell, sugerują, że odpowiedź może kryć się w krwi 

W badaniu ponad 1200 osób w wieku 71 lat i więcej naukowcy odkryli, że sześć  cząsteczek krwi, tzw. piRNA, pozwala przewidzieć, kto z największym prawdopodobieństwem przeżyje kolejne dwa lata. Skuteczność tej metody sięgała aż 86 proc., zatem była wyższa niż w przypadku tradycyjnych wskaźników, takich jak wiek, poziom cholesterolu czy aktywność fizyczna. 

Czym są piRNA? To krótkie fragmenty materiału genetycznego, które pomagają kontrolować działanie genów — m.in. tych odpowiedzialnych za rozwój organizmu, naprawę tkanek i funkcjonowanie układu odpornościowego. W badaniach na prostych organizmach, takich jak nicienie, obniżenie ich poziomu potrafiło nawet podwoić długość życia. U ludzi ich rola długo pozostawała jednak niejasna.

Naukowcy przeanalizowali setki takich cząsteczek we krwi uczestników oraz zestawili je z ich stanem zdrowia, wynikami badań i stylem życia. W efekcie wytypowali dziewięć piRNA związanych ze „zdrowym starzeniem się”. Co ciekawe, osoby, które żyły dłużej, miały zwykle niższy poziom tych cząsteczek. Najważniejszy okazał się jednak wspólny poziom sześciu z nich — to on najlepiej przewidywał krótkoterminowe przeżycie. Wynik ten potwierdzono także w innej grupie badanych.

Im dalej w przyszłość próbowano prognozować, tym większą rolę zaczynały odgrywać styl życia i klasyczne czynniki zdrowotne. Mimo to piRNA nadal ujawniały coś głębszego — biologiczne różnice między ludźmi, np. to, jak ich komórki radzą sobie ze stresem, naprawiają uszkodzenia i starzeją się. W symulacjach komputerowych, gdy naukowcy „ustawiali” poziom piRNA na optymalny, przewidywane dwuletnie przeżycie rosło z około 47 do niemal 100 proc.

Choć te wyniki brzmią obiecująco,  trzeba je traktować ostrożnie. Cytowany przez serwis Science News Biolog Raghav Sehgal z Uniwersytetu Yale podkreśla, że symulacje zakładają bardzo duże zmiany poziomu RNA, tak duże, że mogą być one nierealne lub nawet niebezpieczne.

Na razie wzorce piRNA najpewniej pokazują ogólną kondycję organizmu i krótkoterminowe ryzyko zdrowotne, a nie sam proces starzenia. Dlatego test nie jest jeszcze gotowy do użycia w medycynie i wymaga dalszych badań, także w młodszych grupach.

Zespół badaczy planuje teraz sprawdzić, jak te cząsteczki zachowują się u osób w różnym wieku (od 30 do 100 lat) oraz czy można na nie wpływać lekami, np. metforminą stosowaną w cukrzycy czy popularnymi dziś lekami z grupy GLP-1. Celem jest ustalenie, kto jest najbardziej zagrożony i kto mógłby najbardziej skorzystać z przyszłych terapii.

Źródła: 

Science News  https://www.sciencenews.org/article/blood-biomarker-predict-longevity-life

Komunikat prasowy University of Minnesota Twin Cities https://twin-cities.umn.edu/news-events/blood-test-may-predict-survival-after-70 

• Nauki medyczne