Cukrzyca typu 2 nie pojawia się nagle. Rozwija się przez lata, często nie dając sygnałów, które można wykryć podczas standardowych badań. Naukowcy z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN pracują nad urządzeniem, które ma identyfikować pierwsze oznaki insulinooporności jeszcze zanim wzrośnie poziom cukru we krwi

Choć przyczyny cukrzycy typu 2 są dobrze poznane, liczba zachorowań wciąż rośnie. Prof. Agnieszka Dobrzyń, dyrektor Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN podkreśla, że szczególnym problemem pozostają nadwaga i otyłość, coraz częściej występujące także u dzieci i młodzieży. Zdaniem badaczki nie dysponujemy obecnie lekiem, który usuwałby przyczynę choroby. Najskuteczniejszą metodą pozostaje więc wczesna interwencja oparta na zmianie stylu życia.

Problem polega na tym, że organizm przez długi czas potrafi kompensować rozwijającą się insulinooporność. Gdy tkanki słabiej reagują na insulinę, trzustka zaczyna produkować jej więcej, dzięki czemu stężenie glukozy we krwi pozostaje prawidłowe. Kiedy badania wykazują podwyższony poziom cukru, proces chorobowy bywa już zaawansowany.

Opracowany przez zespół prof. Dobrzyń sensor PreT2D ma wykrywać białka sygnałowe pojawiające się na bardzo wczesnym etapie rozwoju insulinooporności. Urządzenie analizuje jednocześnie kilka markerów obecnych we krwi, a następnie wykorzystuje algorytm do oceny ryzyka rozwoju choroby. Technologia przypomina szybkie testy diagnostyczne, jednak zamiast wirusów wykrywa biologiczne ślady zaburzeń metabolicznych.

Naukowcy zakładają, że w przyszłości takie badanie mogłoby być wykonywane nie tylko w gabinetach lekarskich, lecz także w szkołach, aptekach czy zakładach pracy. Technologia została już przetestowana na ponad 200 osobach, a jej twórcy uzyskali ochronę patentową w Polsce, Europie i Stanach Zjednoczonych. Obecnie trwają prace nad miniaturyzacją urządzenia i przygotowaniem go do wdrożenia.

O insulinooporności, nowych metodach diagnostycznych i bionicznej trzustce prof. Agnieszka Dobrzyń opowiada w podkaście Jana Stradowskiego Człowiek 2.0. Odcinek można znaleźć na YouTube i Spotify.

• Nauki medyczne
• Polska Akademia Nauk