Człowiek 2.0. Internet po kwantowym przełomie

Czy nasze hasła i dane przetrwają erę komputerów kwantowych? W podcaście „Człowiek 2.0” Jan Stradowski rozmawia z Piotrem Rydlichowskim z Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego o tym, czy dzisiejsze szyfrowanie ma jeszcze przyszłość i jak działa technologia, która może je zastąpić

Dzisiejsze szyfrowanie opiera się na algorytmach, które są bardzo trudne do złamania dla klasycznych komputerów, ale mogą okazać się niewystarczające wraz z pojawieniem się wydajnych maszyn kwantowych. Problem nie dotyczy jednak wyłącznie przyszłości. Dane przechwycone dziś mogą zostać odszyfrowane za kilka lub kilkanaście lat, gdy technologia dojrzeje.

Jedną z odpowiedzi jest kwantowa dystrybucja klucza. W tym podejściu informacje o kluczu szyfrującym są przesyłane za pomocą pojedynczych fotonów. Ich stanów nie da się skopiować bez zakłócenia sygnału, dlatego każda próba podsłuchu jest wykrywalna. Nie chodzi już tylko o utrudnienie ataku, lecz o jego natychmiastowe ujawnienie.

To nie jest już wyłącznie eksperyment. W Polsce działa sieć PIONIER-Q, która od 2024 r. łączy ośrodki w Gdańsku, Poznaniu, Warszawie, Wrocławiu i Krakowie. Ma około 1770 km i umożliwia praktyczne wykorzystanie tej technologii, głównie tam, gdzie bezpieczeństwo danych ma kluczowe znaczenie, na przykład w administracji i sektorze finansowym.

Nowa komunikacja nie zastąpi jednak obecnego internetu. Wszystkie rozwiązania działają w modelu hybrydowym i wykorzystują istniejącą infrastrukturę światłowodową. Zmienia się sposób zabezpieczania transmisji, a nie sama infrastruktura.

Rozwój technologii kwantowych przyspiesza, a prognozy wskazują na możliwe przełomy jeszcze przed 2030 rokiem. To tempo zdecyduje o tym, jak szybko obecne metody szyfrowania przestaną wystarczać i czy rozwiązania takie jak QKD staną się standardem.

Podcast Człowiek 2.0, realizowany dla Polskiej Akademii Nauk, jest dostępny na Spotify i YouTubie.

• Nauki ścisłe i nauki o Ziemi