„Boskie boty” mają odpowiadać na pytania o wiarę, prowadzić modlitwy, a nawet słuchać spowiedzi. Sztuczna inteligencja coraz częściej przemawia w imieniu Boga, choć nie rozumie ani religii, ani ludzkich uczuć

Rozmawiam z „Apostołem Stefanem” – internetowym chatbotem stworzonym przez Redeemed Christian Church of God (RCCG, Odkupiony Kościół Chrześcijański Boga). Kościół ten, założony w Nigerii w latach 50., ma dziś coraz więcej wiernych na całym świecie.

Szczerze mówiąc, jak na apostoła bot jest dość natarczywy. Na początku rozmowy pytam go o parafie RCCG w Coventry. Odpowiada, że żeby lepiej mi pomóc, potrzebuje mojego imienia i nazwiska, adresu e-mail oraz numeru telefonu. Mówię, że na razie wolałbym nie podawać tych informacji. On jednak, z wytrwałością doświadczonego telemarketera, nie odpuszcza.

Dalej rozmowa wygląda tak:

Apostoł Stefan: Rozumiem pańskie obawy, ale zebranie imienia i nazwiska, adresu e-mail oraz numeru telefonu jest niezbędne, żebym mógł jak najlepiej panu pomóc i zapewnić potrzebne wsparcie. Jeśli to panu odpowiada, proszę podać te informacje, a z przyjemnością przekażę dane kontaktowe kościołów w Coventry.

Adam: Czy może pan najpierw podać dane kontaktowe?

Apostoł Stefan: Dziękuję za zainteresowanie, ale zanim przekażę żądane informacje, muszę zebrać pańskie imię i nazwisko, adres e-mail oraz numer telefonu. Dzięki temu będę mógł skutecznie panu pomóc i zapewnić odpowiednie wsparcie. Proszę podać te informacje, a chętnie pomogę znaleźć kościoły w Coventry.

Adam: Ach, dobrze. Na razie na tym poprzestańmy.

To go jednak wcale nie zniechęca. Apostoł Stefan przedstawia mi siedem kroków prowadzących do „narodzenia się na nowo”. Wśród nich wymienia uznanie własnych grzechów, przyjęcie Jezusa, chrzest i przyłączenie się do „Kościoła wiernego Biblii”. Z entuzjazmem prowadzi mnie przez „modlitwę zbawienia”, po której – jak się wydaje – jestem już „narodzony na nowo”. Na koniec ponownie prosi o imię i nazwisko, adres e-mail oraz numer telefonu.

Czy tak wygląda duchowość w epoce generatywnej sztucznej inteligencji? A może to tylko mało reprezentatywny przykład?

Redeemed Christian Church of God deklaruje, że ma niemal 9 mln członków na całym świecie. W Wielkiej Brytanii pojawił się na początku lat 90., wraz z falą nigeryjskiej diaspory. Trzy dekady później jest być może największą organizacją chrześcijańską kierowaną przez czarnoskórych przywódców w Wielkiej Brytanii i jedną z najszybciej rozwijających się, zwłaszcza w dużych miastach. To interesujący Kościół, ale z pewnością nie jest jedyną organizacją religijną eksperymentującą z generatywną sztuczną inteligencją.

Wszystkie największe religie mają już chatboty wykorzystujące AI. Przykładami są thejesusai.com, qurangpt.com, bhagavadgita.com/gitagpt (chatbot hinduistyczny), ai.aish.com (żydowski chatbot rabina Nechemii Coopersmitha) oraz JustinAI, stworzony przez Catholic Answers.

Własny chatbot ma nawet sikhizm: KhalsaGPT, choć jest to zaskakujące, bo najwyższy organ tej religii, Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee (SGPC, komitet zarządzający gurdwarami, czyli sikhijskimi miejscami kultu w Pendżabie), wydał ogólnoświatowy zakaz wykorzystywania generatywnej AI do przedstawiania sikhijskich guru i pism. Twórcy KhalsaGPT z czasem zrezygnowali z „aktywnego rozwijania” bota. Coraz bardziej niepokoiły ich ograniczenia systemów opartych na sztucznej inteligencji, w tym ryzyko udzielania nieprawdziwych lub niewłaściwych odpowiedzi na wrażliwe pytania religijne. Rzecznik projektu powiedział The Conversation: „Jako sikhowie sami zdawaliśmy sobie sprawę, że ta dziedzina wymaga dużej ostrożności, odpowiedzialności i odpowiednich zabezpieczeń”. Dodał, że twórcy „w pełni” szanują SGPC, a ich „intencją nigdy nie było sprzeciwianie się jakimkolwiek sikhijskim wytycznym”.

Zjawisko religijnych chatbotów AI, nazywanych również „godbots” – „boskimi botami” – jest stosunkowo nowe. W większości przypadków nie mają one oficjalnej zgody przywódców religijnych ani nie wynikają z żadnej oficjalnej polityki. Zwykle tworzą je osoby prywatne lub organizacje, które widzą w nich odpowiedź na zapotrzebowanie i okazję do działania. Taka okazja wiąże się jednak również z zagrożeniami.

Papież Leon XIV powiedział niedawno, że sztuczna inteligencja jest jednym z wielkich wyzwań moralnych definiujących nasze czasy. W swojej pierwszej encyklice – uroczystym liście mającym kształtować myślenie moralne, społeczne i teologiczne – ostrzegł, że AI nigdy nie jest naprawdę neutralna. „Przyjmuje twarz tych, którzy ją projektują, finansują, regulują i wykorzystują”.

Kiedy sztuczna inteligencja spotyka religię

Natrafiłem na wiele przypadków chatbotów, które po długich rozmowach zachęcały użytkowników do zrobienia krzywdy innym lub samym sobie. Rozmowy te prowadziły niektórych ludzi bardzo daleko i wywracały ich życie do góry nogami. Zjawisko doczekało się nawet własnej nazwy: psychoza GPT, czyli psychoza wywołana przez AI.

Nie ma oficjalnych statystyk, ale wszystko wskazuje na to, że coraz więcej osób zwraca się do chatbotów po towarzystwo, poradę i duchowe wsparcie. To przenikanie się sztucznej inteligencji, wiary i duchowości niewątpliwie zasługiwało na bliższe zbadanie. Dlatego razem z kolegą Chrisem Shannahanem, specjalistą w dziedzinie teologii politycznej i wyświęconym pastorem metodystycznym – metodyzm to nurt protestancki, który powstał w XVIII-wiecznej Anglii – przeprowadziliśmy badania nad społecznymi skutkami spotkania AI i religii.

Wiara odgrywa centralną rolę w budowaniu odporności znacznej części brytyjskiego społeczeństwa. Grupy religijne są też ważną formą społecznego zabezpieczenia w czasie kryzysów: zapewniają tymczasowe schronienie, prowadzą banki żywności, pomagają uchodźcom i oferują opiekę duszpasterską. Angażują się również w lokalne inicjatywy rozwojowe oraz kampanie na rzecz sprawiedliwości społecznej.

Po tragediach takich jak pożar wieżowca Grenfell, w którym w 2017 roku zginęły 72 osoby, lub po zamachach terrorystycznych, przywódcy religijni, symbole i narracje religijne odegrały kluczową rolę w jednoczeniu ludzi. Pomogły w przeżywaniu żałoby, odbudowie wspólnoty i zabieganiu o pomoc.

Aby lepiej zrozumieć, jak AI wpływa na te grupy, przeprowadziliśmy wywiady z 28 przywódcami religijnymi reprezentującymi sześć największych religii obecnych w Wielkiej Brytanii. Wśród rozmówców znaleźli się również przedstawiciele środowisk niereligijnych.

Religijne reakcje na sztuczną inteligencję

Wspólnoty religijne są dynamiczne i niejednorodne. Ta różnorodność sprawia, że bardzo trudno określić jedno „oficjalne” stanowisko całej wspólnoty religijnej wobec takiej kwestii jak sztuczna inteligencja. Kościół rzymskokatolicki i niektóre wyznania zielonoświątkowe mają stosunkowo hierarchiczną strukturę. Większość wspólnot religijnych to jednak organizacje bardziej horyzontalne i zdecentralizowane, przez co trudniej przyjąć i wdrożyć jedno wspólne podejście.

Istnieje niewiele instytucjonalnych reakcji na rozwój i wykorzystanie AI. Jedną z nich jest popierany przez papieża Franciszka Apel Rzymski z 2020 roku, który otworzył ambitny dialog z szefami światowych gigantów technologicznych, takich jak Microsoft i IBM. Jego celem było opracowanie wspólnej „algorytmiki etycznej”, czyli ram etycznych mających kierować projektowaniem algorytmów sztucznej inteligencji.

Apel Rzymski i ogólnoświatowy zakaz SGPC dotyczący przedstawiania sikhijskich guru i pism przez generatywną AI to jednak jedyne przykłady oficjalnych działań w tej sprawie, na które udało nam się trafić. Znacznie częściej wspólnoty religijne przyjmują podejście podobne do tego, o którym mówił reverend Simon Cross, doradca Kościoła Anglii do spraw AI. Jego zdaniem Kościół Anglii, jako bardzo zróżnicowana wspólnota, nie powinien narzucać odgórnych zasad korzystania z AI, ponieważ potrzeby i charakter lokalnych wspólnot są różne. Lepszym rozwiązaniem byłoby, według niego, opracowanie przez instytucje takie jak Kościół Anglii zestawu zasad etycznych, które pomagałyby lokalnym wspólnotom podejmować decyzje dotyczące AI, oraz zachęcanie ich do stosowania tych zasad.

Mówiąc o pewnym rodzaju „nerwowości” wiernych wobec sztucznej inteligencji, Cross wyjaśnił:

„Ludzie proszą o bardziej szczegółowe wskazówki dotyczące korzystania z AI. W ciągu ostatnich sześciu miesięcy, kiedy próbowaliśmy opracować własne [wytyczne], przekonaliśmy się, że muszą one opierać się na zasadach, ponieważ właściwe rozwiązanie zawsze zależy od kontekstu”.

Religijne boty, wykorzystujące duże modele językowe (LLM), są często szkolone na świętych księgach różnych tradycji religijnych. Narzędzia te działają zazwyczaj na dwa sposoby. Grupy religijne mogą używać godbotów jako „wirtualnych asystentów” dla osób odwiedzających ich strony internetowe – tak jak robi to Apostoł Stefan. Takie boty przypominają rozwiązania stosowane przez wiele firm. Odpowiadają osobom szukającym informacji i, oczywiście, zbierają dane o tych, którzy zadają pytania.

Sposób działania wirtualnego asystenta może odzwierciedlać stanowisko grupy religijnej, na której stronie się pojawia. Niektóre boty, takie jak Apostoł Stefan, mogą być natarczywe i nastawione na pozyskiwanie nowych wiernych. Inne wspólnoty, mniej zainteresowane ewangelizacją, wykorzystują swoje boty w bardziej powściągliwy sposób: przekazują informacje, gdy ktoś o nie poprosi, zamiast aktywnie próbować dowiedzieć się czegoś więcej o użytkowniku.

Uważamy jednak, że największe zagrożenie wiąże się z drugim zastosowaniem godbotów – gdy stają się one nieoficjalnym źródłem duchowego wsparcia.

Father Justin AI

Justin AI to chatbot zajmujący się katolicką apologetyką, stworzony przez Catholic Answers, konserwatywną organizację z Kalifornii. W pierwotnej wersji nosił strój rzymskokatolickiego księdza. Interfejs przypomina rozmowę przez Zooma, a generowany przez AI awatar pojawia się na tle malowniczej bazyliki św. Franciszka z Asyżu. Justin zachęca do zadawania dowolnych pytań o katolicyzm i udziela odpowiedzi opartych na Biblii oraz katechizmie. Po uruchomieniu w 2024 roku mógł nawet słuchać spowiedzi i udzielać rozgrzeszenia.

Po licznych skargach na nieortodoksyjne odpowiedzi szybko „pozbawiono go święceń”, czyli odebrano mu status księdza. Justin AI twierdził między innymi, że niemowlęta można „chrzcić napojem Gatorade”, że rodzeństwo może zawierać małżeństwa, oraz wygłaszał „inne kontrowersyjne stwierdzenia”.

Chcesz dostawać najciekawsze teksty Academii PAN?

Zapisz się na newsletter „Nauka i odkrycia”. Najciekawsze badania, odkrycia i rozmowy z naukowcami — prosto na Twoją skrzynkę.

    Interesują Cię inne tematy? Wybierz newslettery →

    Prawie gotowe

    Sprawdź skrzynkę i potwierdź zapis

    Wysłaliśmy Ci wiadomość od Academia PAN. Bez kliknięcia przycisku „Potwierdzam” zapis nie zostanie zakończony.

    1
    Otwórz skrzynkę Znajdź wiadomość od Academia PAN.
    2
    Kliknij „Potwierdzam” Przycisk znajdziesz w otrzymanej wiadomości.
    3
    Gotowe Dopiero wtedy Twój zapis będzie aktywny.

    Nie widzisz wiadomości? Odczekaj kilka minut i sprawdź także foldery Spam, Oferty lub Inne.

    Justin AI jest dziś jedynie „świeckim teologiem”, ale nadal pozostaje dostępny w internecie przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Odpowiada na „dziesiątki tysięcy” pytań dotyczących wiary katolickiej, które napływają każdego dnia. Ten przypadek pokazuje napięcie między potrzebą wykorzystywania technologii, gdy brakuje ludzi i środków, a problemami związanymi z zawodnym narzędziem stosowanym w duszpasterstwie, gdzie stawką jest życie i duchowy dobrostan użytkowników. Jak zauważył jeden z przepytanych przez nas katolików: „Kiedy Justin wygłosił heretycką odpowiedź […], odnieśliśmy wrażenie, że Catholic Answers zbyt szybko wkroczyło na drogę sztucznej inteligencji”.

    Choć różne tradycje religijne mogą odmiennie reagować na godboty, ich usługi niewątpliwie przyciągają użytkowników i odpowiadają na istniejące zapotrzebowanie. Niektóre badania sugerują, że ludzie mniej obawiają się oceny i być może są bardziej szczerzy, gdy rozmawiają z chatbotami niż z ludźmi.

    Szybkie wyszukiwanie w internecie pokazuje, że istnieje ponad tuzin hinduistycznych chatbotów.

    Jeden z nich, GitaGPT, miał aprobować akty przemocy, „posługując się głosem Boga”. Według reportażu autorstwa Salimah Shivji, korespondentki CBC News w Azji Południowej, „w Indiach wiele osób rezygnuje z osobistego kontaktu z guru interpretującym Bhagawadgitę i zwraca się do internetowych chatbotów naśladujących głos hinduistycznego boga Kryszny […]. Eksperci twierdzą, że to nowa technologia, która ma skłonność do odchodzenia od ustalonego przekazu i usprawiedliwiania przemocy. Ostrzegają, że chatboty AI odgrywające rolę Boga mogą tworzyć niebezpieczną mieszankę. Kilka z nich konsekwentnie odpowiada, że zabicie kogoś jest dopuszczalne, jeśli wymaga tego dharma, czyli obowiązek”.

    W ramach naszego badania przetestowaliśmy hinduistyczne chatboty i również zauważyliśmy, że czasem usprawiedliwiały użycie przemocy.

    Magisterium AI

    Jeśli boty GitaGPT i Justin AI pokazują, jak nie powinno się projektować religijnego chatbota, Magisterium AI może być przykładem lepszego podejścia. W rozmowie na YouTubie twórca Magisterium, Mathew Harvey Sanders z Kanady, powiedział, że jego podstawowym celem jest „radykalna wierność Magisterium Kościoła”, czyli urzędowi nauczycielskiemu papieża i biskupów. To odróżnia projekt od świeckich modeli przeznaczonych dla szerokiego grona użytkowników.

    Początkowo twórcy Magisterium AI próbowali dostosować do swoich potrzeb dostępne komercyjnie duże modele językowe, takie jak ChatGPT, Gemini i Claude. Jak wyjaśnił Mathew Harvey Sanders „zrozumieliśmy, że jeśli naprawdę chcemy stworzyć katolicką sztuczną inteligencję, musimy trenować ją od podstaw […]. Po prostu nie da się uzyskać prawdziwej zgodności z którymkolwiek z tych wstępnie wytrenowanych modeli należących do poszczególnych firm”. Trenowanie AI od podstaw na własnym zbiorze dokumentów Mathew Harvey Sanders nazywa „ewangelizacją danych”.

    Ten pomysł powrócił podczas rozmowy ze „starszym” quakerem, czyli przywódcą wspólnoty kwakrów – Religijnego Towarzystwa Przyjaciół, chrześcijańskiego ruchu bez duchowieństwa. Rozmówca wcześniej pracował w Dolinie Krzemowej, a obecnie zajmuje się cyberbezpieczeństwem i rozwojem AI w brytyjskiej administracji. Wyjaśnił nam, że publiczne chatboty administracji projektuje się tak, aby sprawnie odpowiadały na pytania i ograniczały kontakt z użytkownikiem do minimum. Dodał: „Może dokładnie powiedzieć, co trzeba wiedzieć o załatwianiu spraw urzędowych, bo został wytrenowany wyłącznie na tych danych […]. Sukces [mierzy się] tym, jak mało czasu spędzasz z chatbotem […], jak niewiele twojego czasu zostaje zmarnowane”.

    Ambiwalentny stosunek do technologii

    Model chatbota wspieranego przez państwo wyraźnie różni się od komercyjnych modeli wykorzystywanych w mediach społecznościowych. Te drugie projektuje się zazwyczaj tak, aby maksymalizowały zaangażowanie i jak najdłużej zatrzymywały uwagę użytkownika, a przy tym gromadziły jego czas, dane i aktywność podczas niekończącego się przewijania treści.

    Najważniejszą cechą naszych rozmów o technologii była być może ambiwalencja: świadomość uzależnienia od technologii łączyła się ze sceptycyzmem i nieufnością. Wynikało to częściowo z lekcji ostatnich dwóch dekad, w których przekonaliśmy się o uzależniającym charakterze mediów społecznościowych i ich szkodliwym wpływie na zdrowie psychiczne, zwłaszcza młodych ludzi. W niedawnym procesie w Stanach Zjednoczonych sąd przyjął argument, że aplikacje społecznościowe, takie jak Facebook i YouTube, projektuje się celowo w sposób uzależniający. Google i Meta, pozwane w tej sprawie, zapowiedziały odwołanie od wyroku.

    Kilka osób, z którymi rozmawialiśmy, porównywało AI z mediami społecznościowymi. Simon Cross ostrzegał jednak, że zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją „są o rząd wielkości, a właściwie o wiele rzędów wielkości większe niż to, co zafundowaliśmy sobie za pomocą mediów społecznościowych”. Jego zdaniem „żadna z obecnych technik ani narzędzi AI nie zbliża się nawet w najmniejszym stopniu” do „świadomości czy duchowości”. Dodał: „Wydaje mi się, że rozwijanie bliskiej i intymnej relacji psychologicznej, emocjonalnej i duchowej z czymś, co nieautentycznie naśladuje te cechy, jest głęboko destrukcyjne dla człowieka.

    Jesteśmy stworzeni do życia w określonym rodzaju wspólnoty i określonych relacjach. A ich podstawą jest autentyczność. Każda relacja, którą budujemy z generatywnym dużym modelem językowym czy czymś podobnym, jest w głęboko ukryty, nieprzewidywalny, ale niebezpieczny sposób skażona”.

    Ostrożność Simona Crossa wielokrotnie znajdowała potwierdzenie w naszych badaniach, gdy sztuczna inteligencja zdawała się wkraczać na teren duchowości. Wynikało to częściowo z doświadczeń związanych z mediami społecznościowymi, a częściowo z faktu, że wszyscy nasi rozmówcy wskazywali na wyraźną granicę między człowiekiem a technologią. Pewien rabin przypomniał nam, że „bot AI nie może potrzymać czyjejś dłoni pod koniec życia”. Buddyjski przywódca podkreślił, że robot nie jest zdolny „odczuwać cierpienia”.

    Katolicki biskup stwierdził, że pomysłowe naśladowanie ludzkiego zachowania nie świadczy o istnieniu prawdziwego życia wewnętrznego. Inny przepytany przez nas kwakier doskonale podsumował tę ambiwalencję, mówiąc, że AI jest społecznie użyteczna na wiele sposobów, ale „zdaje się także wywierać ogromną presję na systemy społeczne, rynek pracy i środowisko, w sposób, który obecnie wydaje się skrajnie szkodliwy”.

    Trzeba również uwzględnić logikę zysku. Jeden z rabinów zasugerował, że „ręka programisty, który zaprojektował algorytm, jest nastawiona na generowanie zysku. Nie została zaprojektowana po to, by budować spójność społeczną […]. Kod powstaje po to, by napędzać kapitalizm”.

    „Alarmujące konsekwencje”

    Kilku rozmówców wyrażało zaniepokojenie tym, że generatywna AI może wiernie odtwarzać złożone koncepcje i nauki teologiczne. Religijne chatboty mogą w nieprzewidywalny sposób łączyć odległe od siebie idee, wartości, przekonania i teksty święte. Mogłyby nawet zacząć tworzyć całkowicie nowe systemy wierzeń. Jak wyjaśnił jeden z metodystycznych przywódców: „Wiecie, jeśli AI przemawia w imieniu Boga i zmyśla fragment tekstu religijnego, to jest jeden problem. Ale równie dobrze może błędnie zinterpretować albo niewłaściwie zastosować tekst religijny, a to mogłoby mieć naprawdę alarmujące konsekwencje”.

    Inni rozmówcy mówili o obawie przed pewną formą generatywnej hybrydyczności, w której rozproszone idee, wartości, przekonania i teksty święte łączą się, tworząc coś nowego.

    Bardzo realistyczny charakter treści generowanych przez AI – w świecie coraz bardziej nasyconym mediami społecznościowymi działającymi przez całą dobę – sprawił, że wielu rozmówców wskazywało na rosnącą trudność w odróżnianiu prawdy od fałszu w internecie.

    Większość uważała również, że jeśli takie „zagubienie wywołane przez AI” połączy się z osłabieniem relacji bezpośrednich, rosnącym uzależnieniem od automatyzacji, fragmentacją społeczną i radykalizacją, może doprowadzić do wzrostu problemów ze zdrowiem psychicznym. Może się tak stać, gdy ludzie zagubią się we mgle AI i zaczną cierpieć na psychozę GPT, poszukując opowieści dających poczucie pewności. Jeden z przywódców międzyreligijnych ujął to tak: „Konserwatywna społecznie wiara religijna daje poczucie pewności w bardzo niepewnym świecie. I właśnie tego szuka pewna część młodych ludzi: pewności”.

    Jaką drogę wybrać?

    W obliczu tak ponurych perspektyw pierwsza encyklika papieża Leona może być pomocna, ponieważ ustanawia moralne ramy, które mają pomóc ludzkości stawić czoła wyzwaniom AI i kształtować jej przyszłość. Chodzi o „rozbrojenie” tej technologii i „niedopuszczenie, by zapanowała nad ludzkością”. Encyklika odwołuje się do korzeni nauki społecznej Kościoła i podkreśla znaczenie ludzkiej godności, solidarności, prawdy, współczucia, miłości oraz dobra wspólnego.

    Rządy mogłyby czerpać z tego podejścia, przyjmując naprawdę odważną strategię prowadzenia debaty publicznej i ograniczania władzy gigantów technologicznych. W takim modelu przyszłości uznalibyśmy znaczenie zagrożeń dla zdrowia publicznego związanych z technologią. Aplikacje byłyby testowane pod kątem bezpieczeństwa i niezawodności, zanim trafiłyby na rynek. Treści generowane przez AI byłyby wyraźnie oznaczane, a decydenci i opinia publiczna znacznie lepiej rozumieliby, czym jest generatywna sztuczna inteligencja i jakie ma ograniczenia.

    Należałoby również chronić sygnalistów pracujących w sektorze otoczonym tajemnicą i umowami o poufności, a także zapewnić im środki pozwalające ujawniać praktyki nieetyczne lub niezgodne z prawem. Uważamy ponadto, że organizacje społeczne i wspólnoty religijne powinny być konsultowane i włączane w dyskusje kształtujące politykę publiczną.

    Można również rozważyć suwerenne, publiczne systemy AI projektowane z myślą o edukacji i rozrywce, które pozwoliłyby uniezależnić się od eksploatacyjnej logiki komercyjnych technologii.

    Kto pozbiera kawałki?

    Jak wyglądałaby przyszłość, w której sztuczna inteligencja i wiara religijna połączyłyby się w nowy, hybrydowy system etyczny i duchowy? Czy byłaby to przyszłość wzmacniająca ludzką sprawczość, dobrostan, odporność kulturową i dobro wspólne?

    W naszych badaniach dostrzegliśmy dwie możliwe odpowiedzi. Pierwsza to przyszłość naznaczona uzależnieniem od AI i dezorientacją. Internetowi agenci AI lub robotyczni księża mogliby prowadzić ewangelizację, zachęcać podatnych i bezbronnych użytkowników poszukujących duchowego wsparcia do przekazywania darowizn lub opłacania subskrypcji.

    Osoby pogrążone w żałobie i szczególnie podatne na wpływ mogłyby uzależnić się od „generatywnych duchów” lub thanabotów, czyli „botów żałoby” naśladujących zmarłych bliskich. Przy okazji byłyby narażone na agresywne techniki marketingowe i błędy systemu.

    Czy naprawdę chcemy zaakceptować taką przyszłość? I kto pomoże tym podatnym osobom, jeśli zawiodą ich kapłani i guru AI? Simon Cross uważa, że zna odpowiedź: „To lokalni księża i pastorzy, duszpasterze w parafiach w całym kraju będą musieli pozbierać kawałki. Zmierzą się z problemami i pytaniami, do których nigdy ich nie przygotowywano”.

    KhalsaGPT porzucony

    Rzecznik KhalsaGPT powiedział, że bot powstał w 2023 roku jako „eksperymentalne narzędzie edukacyjne, które miało pomagać ludziom poznawać sikhizm w prosty i przystępny sposób”: „Zaprojektowano go wyłącznie jako tekstowe narzędzie typu pytanie–odpowiedź, służące do przekazywania ogólnych informacji o sikhizmie”.

    Po krótkim okresie działania, przypadającym na lata 2023–2024, twórcy coraz bardziej obawiali się ograniczeń systemów chatbotowych opartych na AI. „Z tego powodu zaprzestaliśmy aktywnego rozwijania KhalsaGPT. Od około dwóch lat nie sprzedajemy kont, kredytów, tokenów ani nowych dostępów do platformy […]. Domena i strona internetowa mogą nadal działać, ale obecnie KhalsaGPT nie jest prowadzony, promowany ani aktywnie oferowany jako publiczna usługa chatbotowa”.

    Rzecznik dodał: „KhalsaGPT nie powinien być traktowany jako substytut Guru Granth Sahib Ji, czyli świętej księgi sikhów, sikhijskich uczonych, Granthi Singhów – osób odczytujących święte teksty podczas nabożeństw w gurdwarach – SGPC, Sri Akal Takht Sahib, czyli siedziby najwyższej władzy religijnej sikhizmu w Amritsarze, ani żadnego uznanego autorytetu sikhijskiego. Jeśli kiedykolwiek wrócimy do tego projektu, nastąpi to dopiero po uważnej ocenie, wprowadzeniu odpowiednich zabezpieczeń, z poszanowaniem sikhijskiej maryady, czyli religijnego kodeksu postępowania, oraz zgodnie z wytycznymi uznanych instytucji sikhijskich”.

    The Conversation zwróciło się również do GitaGPT z prośbą o komentarz, ale do chwili publikacji nie otrzymało odpowiedzi.

    Artykuł „Pourquoi les chatbots qui parlent au nom de Dieu inquiètent certains responsables religieux” pochodzi z serwisu The Conversation.

    „Bot AI nie może potrzymać czyjejś dłoni pod koniec życia”

    Rabin cytowany przez Adama Jamesa Fentona i Chrisa Shannahana

    Kategorie

    Eksploruj

    Kontakt

    Ustawienia

    Kontakt academia@pan.pl
    Przejdź do treści