Krótka historia życia

Fotografie Sylwia Piwowar

Głównym tematem wystaw Muzeum Ewolucji jest historia biosfery ze szczególnym uwzględnieniem procesów ewolucyjnych z nawiązaniem do naukowo najważniejszych wymarłych organizmów żywych z terenu Polski. Muzeum jest prowadzone przez Instytut Paleobiologii PAN, który w ten sposób realizuje powinność popularyzacji nauki w obszarze prowadzonych przez siebie badań. Zasadnicza część wystawianych materiałów pochodzi z prac naukowych instytutu, choć w przypadku unikatów na skalę światową są eksponowane ich modele.

W związku ze szczupłością miejsca w Muzeum Ewolucji znajduje się zaledwie ułamek zbiorów Instytutu Paleobiologii PAN. Ekspozycje pokazują faunę morską i lądową z terenu Polski oraz odkrycia dokonane podczas Polsko Mongolskich Wypraw Paleontologicznych w latach 1963-1971.

Historia Muzeum Ewolucji zaczyna się w 1968 roku od otwarcia ekspozycji poświęconej wynikom Polsko-Mongolskich Wypraw Paleontologicznych, podczas których eksplorowano pustynię Gobi w Mongolii pod kątem geologicznym i paleontologicznym. W 1975 roku wystawa została przeniesiona do Muzeum Zoologicznego (obecnej lokalizacji muzeum). Obecna nazwa – Muzeum Ewolucji – została wprowadzona w 1985 roku.

Muzeum składa się z sześciu sal. Sala wejściowa przedstawia początki życia na Ziemi, wodne kręgowce z późnego triasu Krasiejowa oraz morskie gady mezozoiku. Sala dotycząca ewolucji w morzu jest poświęcona skamieniałościom ze środowisk morskich, w szczególności osadom dewońskim (około 420-358 mln lat temu, dalej Ma), jurajskim (około 201-145 Ma) i mioceńskim (około 23-5 Ma). Sala centralna przedstawia dinozaury roślinożerne, ssaki, żółwie i jaszczurki z Mongolii, pterozaury, ewolucję ptaków oraz rekonstrukcję późnotriasowego (około 228 Ma) środowiska Krasiejowa wraz ze znalezionymi tam skamieniałościami. Kolejna sala jest poświęcona dinozaurom z kredowej (około 70 Ma) formacji Nemegt w Mongolii, gdzie głównym eksponatem jest oryginalny szkielet młodocianego dinozaura drapieżnego Tarbosaurus bataar. Jego szkielet od 1968 roku był zmontowany w ówcześnie przyjmowanej postawie z ogonem na ziemi. Rekonstrukcję tę według obecnego stanu wiedzy uważa się za błędną i od tego roku trwają prace nad aktualizacją ułożenia szkieletu. W sali tej znajdują się również skamieniałości z triasowego stanowiska Lisowice wraz z rekonstrukcjami szkieletów gadów Smok wawelski i Lisowicia bojani. Ostatnie dwie mniejsze sale przedstawiają ewolucję żółwi i ssaków.

• Nauki biologiczne i rolnicze
• Nauki ścisłe i nauki o Ziemi
• Polska Akademia Nauk
• popularyzacja