Po wieloletniej przerwie do kalendarza warszawskich wydarzeń naukowych wraca Wszechnica, cykl otwartych wykładów popularyzujących wiedzę, organizowany wspólnie przez Polską Akademię Nauk i Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Inicjatywa, która przez lata przyciągała do Pałacu Staszica miłośników nauki, ponownie stanie się przestrzenią spotkań badaczy z szeroką publicznością.

Celem Wszechnicy jest prezentowanie najciekawszych osiągnięć współczesnej nauki w sposób atrakcyjny i oparty na rzetelnej wiedzy. To jedna z pierwszych inicjatyw powołanego niedawno Oddziału PAN w Warszawie.

„Dziś wracamy do tej tradycji. Impulsem do reaktywacji cyklu było powołanie Oddziału PAN w Warszawie. Zachowujemy to, co w »Wszechnicy« najcenniejsze: najwyższy poziom merytoryczny, wybitnych prelegentów oraz przekonanie, że nauka powinna być obecna w życiu publicznym” – mówi prezes PAN prof. Marek Konarzewski.

„To przedsięwzięcie o pięknej tradycji, które przez lata służyło budowaniu dialogu między środowiskiem naukowym a społeczeństwem” – podkreśla prezes warszawskiego oddziału PAN prof. Leszek Kaczmarek. Szczególnie cenne jest dla niego odnowienie współpracy z Towarzystwem Naukowym Warszawskim, instytucją od pokoleń zaangażowaną w rozwój polskiej nauki i jej upowszechnianie.

Organizatorzy kierują cykl do wszystkich zainteresowanych, niezależnie od wieku i wykształcenia. Wszechnica powinna jednak zainteresować szczególnie uczniów, studentów i nauczycieli, którzy szukają inspiracji i wiarygodnych źródeł wiedzy. „W czasach nadmiaru informacji i rosnącej skali dezinformacji bezpośredni kontakt z naukowcami staje się szczególnie ważny. Wszechnica ma być miejscem, które pozwoli lepiej zrozumieć świat dzięki nauce, a jednocześnie przyczyni się do wzmacniania społecznego zaufania do wiedzy naukowej i instytucji badawczych” – wyjaśnia wiceprezes PAN prof. Dariusz Jemielniak.

Nauka zaczyna się od ciekawości

Pierwszy wykład reaktywowanej Wszechnicy zabierze uczestników w podróż do nanoświata, czyli obiektów tysiąc razy mniejszych od średnicy ludzkiego włosa. Prof. Katarzyna Siuzdak i prof. Katarzyna Grochowska z Instytutu Maszyn Przepływowych PAN opowiedzą o nanomateriałach, których niezwykłe właściwości znajdują zastosowanie w nowoczesnej elektronice, diagnostyce medycznej i technologiach energetycznych. Uczestnicy dowiedzą się między innymi, jak za pomocą światła laserowego tworzy się nanocząstki, w jaki sposób naukowcy obserwują obiekty niewidoczne dla zwykłych mikroskopów oraz jak badają ich zachowanie. Prowadzące opowiedzą też o potencjalnym wpływie nanomateriałów na środowisko i zdrowie człowieka.

„Bezpośredni kontakt przypomina nam, że wyniki badań mają znaczenie także poza laboratorium i salą konferencyjną. Publikacje i wnioski grantowe przygotowywane są w specjalistycznym języku, ze skrótami znanymi specjalistom z danej dziedziny. Spotkania z publicznością pozwalają nam opowiedzieć o tych samych badaniach inaczej, a pytania publiczności pozwalają nam spojrzeć na jakieś zjawisko z zupełnie innej perspektywy” – mówią prof. Katarzyna Siuzdak i prof. Katarzyna Grochowska.

Nie tylko wykład, ale także rozmowa

Organizatorzy podkreślają, że nowa odsłona Wszechnicy ma być czymś więcej niż serią wystąpień ekspertów. Ważnym elementem każdego spotkania będzie możliwość rozmowy, zadawania pytań i wspólnego odkrywania świata nauki.

„Chcemy, żeby publiczność czuła się częścią Wszechnicy, a nie tylko odbiorcą kolejnych wykładów. Jako prowadzące będziemy towarzyszyć uczestnikom przez cały cykl: przedstawiać gości i tematy, a przede wszystkim zachęcać do zadawania pytań i rozmowy z prelegentami. Zależy nam na takiej atmosferze, w której można zapytać o coś w trakcie spotkania, podzielić się skojarzeniem albo powiedzieć: »Nie do końca rozumiem, czy możemy do tego wrócić?«. Będziemy uważnie słuchać pytań publiczności i dawać im miejsce w rozmowie z gośćmi, tak aby każde spotkanie było nie tylko opowieścią o nauce, lecz także okazją do wspólnego odkrywania” – zapowiadają prof. Katarzyna Siuzdak i prof. Katarzyna Grochowska.

Powrót Wszechnicy oznacza reaktywację cyklu wykładów i powrót do bezpośrednich spotkań naukowców z publicznością.

Spotkania Wszechnicy będą transmitowane online.

• Polska Akademia Nauk