Wbrew obiegowym opiniom fizyka nie jest kierunkiem studiów wyłącznie dla laureatów olimpiad. Znacznie ważniejsze od szkolnych sukcesów są matematyka, umiejętność logicznego myślenia i dobra komunikacja. A perspektywy zawodowe absolwentów sięgają daleko poza uczelnie i laboratoria

W specjalnym cyklu podcastów A co PAN radzi? eksperci Polskiej Akademii Nauk pomagają maturzystom podjąć decyzje dotyczące dalszej edukacji i opowiadają, jak wyglądają studia na poszczególnych kierunkach i związane z nimi ścieżki kariery.

Większości osób fizyka kojarzy się z tablicą pełną wzorów albo laboratorium. Tymczasem współcześni fizycy zajmują się bardzo różnorodnymi problemami – od komputerów kwantowych po badania klimatu. Prof. Szymon Malinowski  z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego zajmuje się fizyką atmosfery i chmur. Jak wyjaśnia, jest to przede wszystkim próba zrozumienia związków przyczynowo-skutkowych zachodzących w otaczającym nas świecie. Badacze analizują temperaturę, ruch powietrza, opady czy procesy zachodzące wewnątrz chmur, korzystając zarówno z pomiarów terenowych, jak i danych satelitarnych oraz modeli komputerowych.

Naukowiec porównuje pracę fizyka do prowadzenia niezwykle szczegółowej księgowości. Trzeba śledzić, ile węgla krąży między atmosferą, roślinami i glebą, jak przemieszcza się woda oraz jakie procesy wpływają na bilans energii w systemie klimatycznym. Różnica polega na tym, że w fizyce obowiązują prawa zachowania, które pozwalają prowadzić takie bilanse z dużą precyzją.

Kto powinien rozważyć studia fizyczne? Wbrew obiegowym opiniom nie musi to być osoba, która w liceum zdobywała laury na olimpiadach fizycznych. Znacznie ważniejsza okazuje się dobra znajomość matematyki. „Jeśli ktoś dobrze zdał maturę z matematyki, to chętnie go przyjmiemy, bo wierzymy, że fizyki potrafimy nauczyć” – podkreśla profesor. Zwraca jednak uwagę na kompetencję, o której kandydaci często zapominają. „Co ciekawe, fizycy bardzo dużo piszą. Nie można być dobrym fizykiem, nie potrafiąc jasno komunikować się z innymi” – mówi.

Jedną z największych niespodzianek dla przyszłych studentów bywają perspektywy zawodowe. Absolwenci fizyki trafiają nie tylko do instytutów badawczych i na uczelnie. Pracują również w branży technologicznej, finansach, przemyśle, energetyce i wielu innych sektorach gospodarki. Jak zauważa prof. Malinowski, bardzo często znajdują zatrudnienie jako analitycy. „To jest de facto przygotowanie do bardzo ścisłego myślenia i wyciągania wniosków na podstawie przesłanek” – tłumaczy.

Fizyka jest też kierunkiem dającym dużą elastyczność zawodową. Umiejętność budowania modeli, analizowania danych i poszukiwania zależności przyczynowo-skutkowych przydaje się w wielu profesjach. „Mam kilku kolegów, którzy po fizyce zostali dyrektorami banków i to nie tylko w Polsce” – mówi profesor.

Dla maturzystów zastanawiających się nad wyborem studiów może to być jedna z mniej oczywistych informacji o kierunku, który wciąż wielu osobom kojarzy się wyłącznie z tablicą pełną równań.

Podcast A co PAN radzi? z udziałem prof. Szymona Malinowskiego, fizyka atmosfery z Uniwersytetu Warszawskiego, można wysłuchać tutaj:

• Nauki ścisłe i nauki o Ziemi