Prof. Marek Konarzewski został wybrany na drugą kadencję prezesa Polskiej Akademii Nauk. W latach 2027–2030 chce dokończyć reformę Akademii, zdobywać środki na naukę poza budżetem resortu oraz rozwijać współpracę z sektorem obronnym

W pierwszej turze tajnego głosowania Zgromadzenia Ogólnego PAN prof. Konarzewski uzyskał 102 głosy, Adam Liebert – 65, a Paweł Rowiński – 61. Uprawnionych do głosowania było 341 członków, głosowały 233 osoby, a 5 oddało puste karty. W drugiej turze Konarzewski otrzymał 120 głosów, a Liebert – 99. Spośród 341 uprawnionych głosowało 226 członków PAN; 7 wstrzymało się od głosu.

Po ogłoszeniu wyników prof. Konarzewski podziękował za poparcie oraz swoim kontrkandydatom za przedwyborczą dyskusję. – Bardzo państwu dziękuję za poparcie. Bardzo dziękuję moim konkurentom za to, że mogliśmy rozmawiać o ważnych sprawach dla Akademii, ważnych sprawach dla Polski, a zwłaszcza roli nauki w Polsce. To będą bardzo trudne kolejne cztery lata. Wystarczy otworzyć gazetę, żeby zobaczyć, co się dzieje. Ale damy radę, wspólnie damy radę i za cztery lata będziemy cieszyć się z Akademii jeszcze silniejszej niż dzisiaj, dzięki naszemu wspólnemu wysiłkowi – powiedział.

Co prezes PAN zapowiadał przed wyborami?

Prof. Marek Konarzewski, prezes Polskiej Akademii Nauk

Konarzewski kieruje PAN od 2023 r. Jest biologiem ewolucyjnym, bada m.in. gospodarkę energetyczną zwierząt. Pracował w Los Angeles w zespole Jareda Diamonda, którego książkę „Strzelby, zarazki, maszyny” przełożył później na polski. W latach 2008–2013 odpowiadał za sprawy nauki i technologii w polskiej ambasadzie w Waszyngtonie.

Do istotnych osiągnięć swojej pierwszej kadencji prof. Konarzewski zalicza prace nad nowelizacją ustawy o PAN, zmiany organizacyjne i włączenie Akademii w przedsięwzięcia realizowane z administracją państwową. Wskazuje również na akcję „3 proc. PKB na naukę, 100 proc. dla Polski”.

W przedwyborczej rozmowie z Academią Konarzewski podkreślał, że budżet resortu nauki nie wystarczy do rozwoju PAN. Chce zabiegać o finansowanie badań przez inne ministerstwa, szczególnie odpowiedzialne za obronność i energetykę. – Dążenie do niezależności technologicznej jest warunkiem sine qua non niepodległości – stwierdził, dodając że „nie ma żadnych planów oszczędzania na humanistyce”, bo humaniści są potrzebni choćby w przeciwdziałaniu dezinformacji.

Na czym polega projekt reformy?

PAN po nowemu. Co zmieni reforma Akademii

Prof. Konarzewski chce zachować obecny model PAN oparty na korporacji uczonych i instytutach badawczych, choć jednocześnie mniejsze instytuty zamierza zachęcać do łączenia, bez administracyjnego przymusu. Zapowiada również system doradztwa naukowego dla administracji państwowej.

W przypadku planowanego statku badawczego dopuszcza zakup używanej jednostki, ale potrzebne byłyby dodatkowe pieniądze ponad przewidziane wcześniej 80 mln zł. Narodowe Muzeum Historii Naturalnej chciałby realizować jako projekt rządowy, z udziałem partnerów spoza PAN. – To jedna z moich dużych ambicji na następną kadencję – mówił. 

Jako kryterium oceny swojej kadencji wskazywał poziom finansowania nauki. – Jeżeli za cztery lata finansowanie nauki będzie lepsze niż dzisiaj, uznam, że moja następna kadencja zakończyła się sukcesem – deklarował w rozmowie z Academią.

• Polska Akademia Nauk